{"id":8963,"date":"2022-04-11T17:42:03","date_gmt":"2022-04-11T14:42:03","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=8963"},"modified":"2022-04-11T17:42:03","modified_gmt":"2022-04-11T14:42:03","slug":"tarihin-en-basarisiz-toplumsal-medya-uygulamalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=8963","title":{"rendered":"Tarihin En Ba\u015far\u0131s\u0131z Toplumsal Medya Uygulamalar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Bug\u00fcn 7\u2019den 70\u2019e herkes; Facebook, Twitter, YouTube, Instagram gibi\u00a0sosyal medya platformlar\u0131n\u0131 biliyor. Milyarlarca insan, bu platformlar\u0131 kullanarak haber al\u0131yor, payla\u015f\u0131m yap\u0131yor, farkl\u0131 \u015fah\u0131slarla irtibat kuruyor.<\/p>\n<p>\u0130nternetin var oldu\u011fu birinci vakitlerde da \u00e7e\u015fitli toplumsal a\u011flar vard\u0131. Kimisi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz devleriyle rekabete yenik d\u00fc\u015ft\u00fc kimisiyse art\u0131k daha ufak kitlerle yoluna devam etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015fte \u00e7e\u015fitli sebeplerle hayatlar\u0131na son verilen toplumsal a\u011flar.<\/p>\n<p><b><strong>Friendster (2002-2015)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/0160626a319bff2ba5eb2446a5d11a0e93a609ba.png\"\/><\/strong><\/p>\n<p>Friendster\u2019\u0131n\u00a0kurucusu Jonathan Abrams, asl\u0131nda Friendster\u2019\u0131\u00a0bir \u00e7\u00f6p\u00e7atanl\u0131k sitesi olarak tasarlam\u0131\u015f ve birinci \u00fc\u00e7 ay\u0131nda \u00fc\u00e7 milyon kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131na ula\u015fmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131. Kendisinin bu muvaffakiyetinden sonra MySpace, Ringo.com ve Orkut \u00fczere benzeri yap\u0131larda a\u011flar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>2006 y\u0131l\u0131nda fi\u015finin \u00e7ekildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de 2009 y\u0131l\u0131nda yine tasarlanan\u00a0Friendster,\u00a0Malezyal\u0131 bir \u015firkete 40 milyon dolar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 2011 y\u0131l\u0131nda sitedeki t\u00fcm profiller silinmi\u015f\u00a0ve toplumsal oyun platformu olarak yenilendikleri duyurulmu\u015ftu. 2015 y\u0131l\u0131nda \u201cmola verdiklerini\u201d duyuran \u015firket, bir daha geri d\u00f6nmedi.<\/p>\n<p><b><strong>Myspace (2003-g\u00fcn\u00fcm\u00fcz)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/d38d0057c8cac588a27e8a20898a27aea92e32e6.png\"\/><\/strong><\/p>\n<p>Myspace bir vakitler hayli tan\u0131nan bir siteydi lakin akabinde Facebook geldi Myspace i\u00e7in i\u015fler pek de g\u00fczel gitmemeye ba\u015flad\u0131. ABD bas\u0131n\u0131nda Myspace i\u00e7in \u00e7\u0131kan olumsuz haberler, sitenin i\u015fini daha zorla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>2005 y\u0131l\u0131nda 580 milyon dolara sat\u0131n al\u0131nan Myspace, 2009 ve 2011 y\u0131llar\u0131nda b\u00fcnyesinde \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 i\u015ften \u00e7\u0131kard\u0131. 2011 y\u0131l\u0131nda \u015firketin CEO\u2019su Mike Jones, art\u0131k Facebook ile\u00a0daha fazla rekabet edemeyeceklerini ve yollar\u0131na \u201csosyal e\u011flence\u201d sitesi olarak devam edeceklerini s\u00f6yledi. \u015eirket, Mart ay\u0131nda 2016\u2019dan evvelki datalar\u0131n tamam\u0131n\u0131n kayboldu\u011funu itiraf etti. LinkedIn\u2019de yer alan bilgiye nazaran \u015firketin 2009\u2019da 1.300 olan \u00e7al\u0131\u015fan say\u0131s\u0131 bug\u00fcn 393.<\/p>\n<p><b><strong>Bebo (2005-2013)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/d49bfda98ddde837660f47e1ef0add67096069a9.jpeg\"\/><\/strong><\/p>\n<p>Bebo, kurulu\u015fundan 9 g\u00fcn sonra bir milyon kullan\u0131c\u0131s\u0131 say\u0131s\u0131na ula\u015fmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f lakin fark yaratma konusunda ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015ftu. Bu ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n akabinde 2008 y\u0131l\u0131nda AOL taraf\u0131ndan 850 milyon dolara sat\u0131n al\u0131nan Bebo, 2010 y\u0131l\u0131nda \u00f6zel bir sermaye fonuna 10 milyon dolar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 2013 y\u0131l\u0131nda platformun kurucusu Michael Birch taraf\u0131ndan 1 milyon dolara tekrar sat\u0131n al\u0131nan platformun\u00a0yeniden \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmas\u0131 hedefleniyordu lakin bu ger\u00e7ekle\u015fmedi.<\/p>\n<p><b><strong>OpenSocial (2007-?)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/bbf4a93c7bbaebcbd743a9a6c2826eb1a459b121.jpeg\"\/><\/strong><\/p>\n<p>2004 y\u0131l\u0131nda kurulan Facebook\u2019u taht\u0131ndan etmek i\u00e7in yap\u0131lan denemelerden bir tanesi de OpenSocial idi. Bu platform; Google, Myspace ve Facebook ile \u00e7aba vermekte zorlanan toplumsal a\u011flar ortas\u0131ndaki bir \u201cittifak\u201d taraf\u0131ndan tasarlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><b><strong>ConnectU (2002-2008)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/b457273d6c0d30ceb00756970640ac7266801bec.png\"\/><\/strong><\/p>\n<p>Mark Zuckerberg\u2019\u00fcn s\u0131n\u0131f arkada\u015flar\u0131 Cameron Winklevoss, Tyler Winklevoss ve Divya Narendra; Zuckerberg\u2019\u00fc kendi datalar\u0131n\u0131 \u00e7almakla su\u00e7lad\u0131lar. \u0130ddialara\u00a0g\u00f6re kendisinden ConnectU\u2019nun programlanmas\u0131n\u0131 bitirmesini istediler fakat Zuckerberg, ConnectU\u2019yu erteledi ve Facebook\u2019u kurdu.<\/p>\n<p>2007 y\u0131l\u0131nda Facebook\u2019a bir dizi c\u00fcr\u00fcmden dava a\u00e7\u0131ld\u0131. 2009 y\u0131l\u0131nda Facebook, 65 milyon dolarl\u0131k bir \u00f6deme yapt\u0131 ve hisse verdi. Divya Narendra \u015fu an TV\u2019de Facebook\u2019u savunuyor, Winklevoss karde\u015fler ise Bitcoin milyarderleri. \u0130\u015fin garip yan\u0131 da \u015fu an hepsi Facebook\u2019ta.<\/p>\n<p><b><strong>Tribe.net (2003-2008)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/5aafc26a0af61852f4145c4100f9fb9535e162d4.png\"\/><\/strong><\/p>\n<p>Zynga\u2019n\u0131n kurucusu Mark Pincus taraf\u0131ndan desteklenen site, bir milyon \u00fcye baraj\u0131n\u0131 ge\u00e7emedi lakin hayli sad\u0131k bir kitleye eri\u015fmeyi ba\u015fard\u0131. Site, bir\u00e7ok kere uygunsuz ve pornografik i\u00e7erikler bahsiyle g\u00fcndeme geldi. 2018 y\u0131l\u0131nda Reddit\u2019te yer alan bir komplo teori\u00a0grubu, pedofili i\u00e7erikli ba\u015fl\u0131klar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 ekran imajlar\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n<p><b><strong>Path (2010-2018)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/df157a2f46f64cd40409a5bb1e5826fe8c1bf87f.jpeg\"\/><\/strong><\/p>\n<p>2010 y\u0131l\u0131nda David Morin, Shawn Fanning ve Dustin Mierau taraf\u0131ndan kurulan a\u011f\u0131n en enteresan istikametlerinden bir tanesi, arkada\u015f say\u0131s\u0131n\u0131n yaln\u0131zca 50 ile s\u0131n\u0131rlanmas\u0131yd\u0131. \u0130ki y\u0131l\u0131n akabinde bu say\u0131 150\u2019ye y\u00fckseltildi. Uygulama, birinci \u00fc\u00e7 haftas\u0131nda 1,5 milyon indirilme say\u0131s\u0131na ula\u015ft\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ay\u0131n\u0131n sonunda uygulaman\u0131n kurucular\u0131, Google\u2019dan gelen 100 milyon dolarl\u0131k teklifi reddetti ve 2013 y\u0131l\u0131nda k\u0131ymeti 500 milyon dolara ula\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u015eirket, yakalad\u0131\u011f\u0131 bu havay\u0131 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n rehberlerindeki bireyleri kaydettiklerini\u00a0itiraf etmesi sonras\u0131 kaybetti ve 800 bin dolarl\u0131k bir ceza ald\u0131. 2014 y\u0131l\u0131nda arkada\u015f hududu 500\u2019e kadar \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131. 2015 y\u0131l\u0131nda Koreli bir irtibat \u015firketi olan Daum Kakao, Path\u2019i belirtilmeyen bir \u00f6l\u00e7\u00fc kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131n ald\u0131. Platform 2018 y\u0131l\u0131nda kapat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><b><strong>Yik Yak (2013-2017)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/36c1558851c634a7f27c03a9cd4f4a168c39c267.png\"\/><\/strong><\/p>\n<p>\u00dcniversite \u00f6\u011frencileri i\u00e7in anonim bir iletile\u015fme uygulamas\u0131 olan Yik Yak;\u00a0Tyler Droll ve Brooks ve Buffington taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131. Uygulama, kullan\u0131c\u0131lar\u0131na 8 km \u00e7ap\u0131nda rastgele bir isim kullanmadan yay\u0131n yapma imk\u00e2n\u0131 sunuyordu lakin uygulama, bir anda tehditlerin yuvas\u0131 h\u00e2line geldi. Uygulama \u00fczerinden \u00e7e\u015fitli bomba ihbarlar\u0131ndan\u00a0\u0131rk\u00e7\u0131 telaffuzlara ve hatta tecav\u00fcz tehditlerine kadar bir\u00e7ok \u015fiddet yanl\u0131s\u0131 yay\u0131nlar yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Uygulama, Eyl\u00fcl 2014 y\u0131l\u0131nda 1,8 milyon indirme ile iOS platformunda ayl\u0131k indirmeler konusunda birinci \u00fc\u00e7 uygulama ortas\u0131na girmeyi ba\u015fard\u0131. Bir\u00e7ok okul taraf\u0131ndan yasaklanan uygulama, \u00e7e\u015fitli davalara da mevzu olduktan sonra 2017 y\u0131l\u0131nda kapat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><b><strong>Ello (2014-g\u00fcn\u00fcm\u00fcz)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/e34d59eb5662789dd0dbc6d37bc4697873cb7693.png\"\/><\/strong><\/p>\n<p>Bu butik a\u011f, Facebook\u2019un rahats\u0131z edici hedeflemeli reklamlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rla\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 periyotta <em>\u201cSiz Eser De\u011filsiniz\u201d<\/em> mottosuyla yola \u00e7\u0131kt\u0131. Al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f yeniden de kabul etmeniz gereken kaideler sunuyorlard\u0131. Facebook\u2019un ger\u00e7ek isim siyasetinin patlamak vermesi sonucu Ello\u2019ya y\u00f6nelen \u00fcyelerin say\u0131s\u0131 hayli artmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ello\u2019nun kurucu ortaklar\u0131ndan bir tanesi, verdi\u011fi bir r\u00f6portajda saatte 34 bin davetiye ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Davetiyeyle \u00fcyelik alan Ello, bir anda bir\u00e7ok insan\u0131n kat\u0131lmak istedi\u011fi bir platform h\u00e2line geldi. Platforma art\u0131k davetiyesiz de \u00fcye olabiliyorsunuz.<\/p>\n<p><b><strong>Orkut (2004-2014)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/676c7a6b3a158e3d6665d39a60f2d35f579d6dff.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Google, toplumsal a\u011f konusunda \u00e7ok fazla deneme yapt\u0131. Friendster\u2019\u0131 30 milyon dolara alma te\u015febb\u00fcs\u00fcnde bulundu, Myspace\u2019den k\u0131sa bir m\u00fchlet sonra da Orkut\u2019u duyurdu. Orkut, ismini Google\u2019\u0131n yaz\u0131l\u0131m m\u00fchendisi olan Orkut B\u00fcy\u00fck\u00f6kten\u2019den al\u0131yordu. Orkut, bilhassa Brezilya\u2019da ve Hindistan\u2019da epey pop\u00fclerdi ve hatta Facebook\u2019un \u015fimdi 4,2 milyon abonesi varken 27 milyon aboneye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Orkut, 2011 y\u0131l\u0131nda Brezilya\u2019daki \u00fcye say\u0131s\u0131nda Facebook\u2019un gerisine d\u00fc\u015ft\u00fc. B\u00fcy\u00fck\u00f6kten ise insanlar\u0131 yeni platformu olan Hello\u2019ya ta\u015f\u0131nmaya davet etti.<\/p>\n<p><b><strong>Google+ (2011-2019)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/9a4bb9e69905a55699b1ff599f35b7e3da6b567d.jpeg\"\/><\/strong><\/p>\n<p>Google\u2019\u0131n toplumsal a\u011f konusundaki te\u015febb\u00fcslerinden en sonuncusu. En kolay tarifiyle Google Plus, kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z t\u00fcm Google servislerinin (YouTube, Gmail vb.) tek bir yerde toplanm\u0131\u015f h\u00e2liydi lakin hi\u00e7bir vakit tan\u0131nan olmay\u0131 ba\u015faramad\u0131.<\/p>\n<p>8 Ekim 2018\u2019de Wall Street Journal\u2019da\u00a0Google Plus\u2019\u0131n y\u00fcz binlerce kullan\u0131c\u0131 verisinin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 haberi yay\u0131nland\u0131. Google, bu servisinin fi\u015finin A\u011fustos ay\u0131nda \u00e7ekilece\u011fini duyurdu lakin 5,2 milyon hesab\u0131n bilgilerinin de \u00e7al\u0131nmas\u0131 sonras\u0131 Google, Nisan ay\u0131nda bilgileri silmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p><b><strong>Vine (2012-2016)<\/strong><\/b><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/17\/d3a6e6a38912e977f01d72292daf6dafba63a62a.jpeg\"\/><\/strong><\/p>\n<p>Vine, asl\u0131nda bir toplumsal a\u011f de\u011fildi daha \u00e7ok k\u0131sa g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir mikroblog platformuydu t\u0131pk\u0131 sahibi Twitter \u00fczere. Kullan\u0131c\u0131lar\u0131na g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00e7ekmeleri i\u00e7in yaln\u0131zca 6 saniye veren uygulama, bir anda epey tan\u0131nan oldu ve yeni internet \u00fcnl\u00fclerinin do\u011fmas\u0131na sebep oldu.<\/p>\n<p>Uygulama mizah\u0131n yan\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclkede aktivistler i\u00e7in epeyce kritik bir ara\u00e7 misyonu de g\u00f6rd\u00fc. Platformun eski bir y\u00f6neticisi ise Vine\u2019\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n temellerinin Instagram\u2019a gelen g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00f6zelli\u011fi oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n<p>Tarihin ba\u015far\u0131s\u0131z toplumsal medya platformlar\u0131n\u0131 sizlerle payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131m\u0131z\u0131n sonuna geldik. Siz de yorumlar k\u0131sm\u0131ndan bu toplumsal medya platformlar\u0131ndaki tecr\u00fcbelerinizi bizlerle payla\u015fabilirsiniz.<\/p>\n<div> <\/div>\n<div>\n<div> <\/div>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug\u00fcn 7\u2019den 70\u2019e herkes; Facebook, Twitter, YouTube, Instagram gibi\u00a0sosyal medya platformlar\u0131n\u0131 biliyor. Milyarlarca insan, bu platformlar\u0131 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8964,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[942,874,1687,1269,1728],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8963"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8963"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8965,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8963\/revisions\/8965"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}