![](\"https:\/\/i.hbrcdn.com\/haber\/2023\/08\/09\/kandilli-muduru-ozener-bulundugunuz-yeri-terk-16209475_1556_amp.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Sars\u0131nt\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Haluk \u00d6zener, Prof. Dr. Celal \u015eeng\u00f6r’\u00fcn \u0130stanbul’da muhtemel bir zelzelenin akabinde kaos ortam\u0131 olu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek megakentten ayr\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 duyurmas\u0131na ait de\u011ferlendirmelerde bulundu. \u00d6zener, “Deprem olmaz denilen Konya’da bile sars\u0131nt\u0131 oluyor. Onun i\u00e7in bulundu\u011funuz yeri terk etmek de\u011fil, bulundu\u011funuz yeri zelzeleye haz\u0131r hale getirmek laz\u0131m” dedi.<\/p>\n
MARMARA ZELZELES\u0130 HAKKINDAK\u0130 SON GEL\u0130\u015eMELER\u0130 DE\u011eERLEND\u0130RD\u0130<\/b><\/p>\n
Bilim insanlar\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn Marmara sars\u0131nt\u0131s\u0131yla ilgili arka arda a\u00e7\u0131klama ve ihtarlar gelirken, Prof. Dr. Celal \u015eeng\u00f6r’\u00fcn beklenen b\u00fcy\u00fck Marmara zelzelesi sonras\u0131 \u0130stanbul’da ya\u015fanacaklara ait ortaya att\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler, g\u00f6zlerin bir sefer daha mega kente \u00e7evrilmesine yol a\u00e7t\u0131. Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Sars\u0131nt\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Haluk \u00d6zener, beklenen Marmara sars\u0131nt\u0131s\u0131 hakk\u0131nda son geli\u015fmeleri k\u0131ymetlendirdi.<\/p>\n
“MARMARA’DA HER YIL ORTALAMA 900 C\u0130VARI SARSINTI OLUYOR”<\/b><\/p>\n
6 A\u011fustos’ta Marmara Denizi’nde olan 3.6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki zelzelesi, Marmara’n\u0131n ola\u011fan sismik aktivitesi olarak k\u0131ymetlendiren \u00d6zener, “\u00dclkemizin bir sars\u0131nt\u0131 b\u00f6lgesi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi hepimiz taraf\u0131ndan biliniyor. Marmara’ya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z vakit, Kandilli Rasathanesi Zelzele Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc kay\u0131tlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z vakit, asl\u0131nda Marmara’da her y\u0131l ortalama 900 civar\u0131 sars\u0131nt\u0131 oluyor. Bu sars\u0131nt\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 da 4’ten b\u00fcy\u00fck zelzeleler. \u015eu ana kadar eski y\u0131llara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z vakit, y\u0131lda ortalama 4-5 tane 4’\u00fcn \u00fczerinde zelzele oluyor. Yani Marmara B\u00f6lgesini de sars\u0131nt\u0131 aktivitesinin oldu\u011fu bir yer olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, olan 3.6’l\u0131k sars\u0131nt\u0131s\u0131nda asl\u0131nda Marmara’n\u0131n ola\u011fan sismik aktivitesine ba\u011flayabiliriz. Fakat bu \u015fu demek de\u011fildir. ‘Bu 3.6’l\u0131k sars\u0131nt\u0131 b\u00fcy\u00fck bir sars\u0131nt\u0131s\u0131 tetikleyecek’ bunu s\u00f6yleme talihimiz yok ancak bunu s\u00f6ylerken de ‘Marmara’da 7’den b\u00fcy\u00fck zelzele olmayacakt\u0131r’ demek de hakikat de\u011fil. Hasebiyle olan sars\u0131nt\u0131lar, Marmara’n\u0131n ola\u011fan sismik aktivitesi. Bir\u00e7ok bilim be\u015ferinin kabul etti\u011fi \u00fczere Marmara Denizi i\u00e7erisinde olabilecek b\u00fcy\u00fck bir zelzele beklentisi b\u00fct\u00fcn bilim insanlar\u0131nda var lakin her vakit oldu\u011fu \u00fczere \u015funu belirtmek istiyorum. Bunula ilgili bir vakit s\u00f6yleme talihimiz yok” dedi.<\/p>\n
“FAY SINIRININ DEN\u0130ZDEN GE\u00c7MES\u0130 B\u0130R AVANTAJ”<\/b><\/p>\n
Siyaset \u00fcst\u00fc bir aksiyon olmas\u0131 gereken kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn, \u00f6ncelik s\u0131ras\u0131na nazaran s\u00fcratlice tamamlanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Haluk \u00d6zener, “\u0130stanbul’a 15-18 kilometre uzakl\u0131ktan ge\u00e7en fay s\u0131n\u0131rlar\u0131 var. Bu da bilinmeyen bir \u015fey de\u011fil, bir avantaj olarak nitelendirilebilir. Yani T\u00fcrkiye’nin bir\u00e7ok yerinden, kentlerin i\u00e7inden fay ge\u00e7erken Marmara Denizinin i\u00e7inden ge\u00e7en bir faydan bahsediyoruz. O da en yak\u0131n yerle\u015fim alan\u0131na 15-18 kilometre uzakl\u0131k var. Do\u011fal ki bu bir avantaj olarak kabul edilebilir. Faya ne kadar yak\u0131nsan\u0131z, taban\u0131n\u0131z ne kadar berbat bir yerse daha fazla etkileniyorsunuz. Binan\u0131z\u0131n yap\u0131s\u0131, binan\u0131z\u0131n kalitesi burada \u00e7ok etkiliyor. M\u00fcnasebetiyle bir\u00e7ok farkl\u0131 parametreye ba\u011fl\u0131. Yeriniz sa\u011flamsa, faydan uzaktaysan\u0131z, binan\u0131z sa\u011flamsa do\u011fal olarak daha az etkileneceksiniz” formunda konu\u015ftu.<\/p>\n
“DEPREM OLMAZ DEN\u0130LEN YERLERDE B\u0130LE SARSINTI OLUYOR”<\/b><\/p>\n
T\u00fcrkiye’de sars\u0131nt\u0131 kayg\u0131s\u0131yla kent de\u011fi\u015ftirmenin anlams\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yleyen \u00d6zener, “Tabii herkesin \u015fahs\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, ferd\u00ee de\u011ferlendirmesi farkl\u0131 bu mevzuda yorum yapmak \u00e7ok ger\u00e7ek olmaz. Ancak her insan\u0131n endi\u015fe e\u015fi\u011fi yahut tasa e\u015fi\u011fi farkl\u0131 olabiliyor. Ama \u015fu ger\u00e7e\u011fi bilmek laz\u0131m, \u00fclkemizin neredeyse tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 zelzele k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131yor. Yani sars\u0131nt\u0131dan etkilenebilecek, sars\u0131nt\u0131 tehlikesi olan bir yerden bahsediyoruz. Kimine nazaran y\u00fczde 80’i, kimine nazaran y\u00fczde 90’\u0131 fakat dedi\u011fim \u00fczere T\u00fcrkiye’de 500’e yak\u0131n canl\u0131 fay bulunmakta. Herkesin \u00e7ok sa\u011flam olarak g\u00f6zledi\u011fi, Anadolu’nun ortas\u0131 Konya’da bile, zelzele olmaz denilen yerlerde bile zelzele oluyor. Etkin canl\u0131 faylar, haritada g\u00f6z\u00fcken faylar oldu\u011fu \u00fczere \u00f6rt\u00fcl\u00fc fay dedi\u011fimiz fizik\u00ee olarak yerde tespit edilemeyen ancak zelzele \u00fcretebilen faylar var. Bulundu\u011funuz yeri terk etmek de\u011fil, bence zelzeleye haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmak laz\u0131m. M\u00fcnasebetiyle sa\u011flam binalar, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn h\u0131zlanmas\u0131 ve sars\u0131nt\u0131 inan\u00e7l\u0131 konutlarda oturuyor olmam\u0131z, yaln\u0131zca konutlar de\u011fil nat\u00fcrel ki i\u015f yerlerimizin, kamu binalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ok \u00e7ok sa\u011flam olmas\u0131 laz\u0131m” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“AFET R\u0130SK AZALTMA PLANI’NA GE\u00c7T\u0130K”<\/b><\/p>\n
Prof. Dr. Celal \u015eeng\u00f6r’\u00fcn sars\u0131nt\u0131 sonras\u0131 \u0130stanbul’da bir kaos ortam\u0131 olu\u015faca\u011f\u0131 tezlerinin sorulmas\u0131 \u00fczerine \u00d6zener, “Ki\u015filer \u00fczerinden gitmeyelim ancak edindi\u011fimiz deneyimlerden gideyim. 6 \u015eubat sars\u0131nt\u0131lar\u0131, 17 A\u011fustos zelzelesi bizim i\u00e7in \u00e7ok de\u011ferli bir g\u00f6stergeydi. 6 \u015eubat sars\u0131nt\u0131lar\u0131nda asl\u0131nda 11 farkl\u0131 ili etkileyen sars\u0131nt\u0131lardan bahsediyoruz. Asl\u0131nda pe\u015f pe\u015fe olan iki tane 7’nin \u00fczerinde zelzeleler, bunun bir deneyim oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu deneyimlerden de ders \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. M\u00fcnasebetiyle ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131zdan ders \u00e7\u0131kar\u0131rsak gelece\u011fe daha uygun bakabiliriz. \u00dcmit ediyorum ders \u00e7\u0131karabiliyoruzdur. T\u00fcrkiye Afet M\u00fcdahale Plan\u0131’ndan (TAMP), Vilayet Risk Azaltma Plan\u0131’na (\u0130RAP) ve T\u00fcrkiye Afet Risk Azaltma Plan\u0131’na (TARAP) ge\u00e7tik. Yani sars\u0131nt\u0131 olduktan sonra m\u00fcdahale etmektense zelzeleden evvel riskleri azaltma taraf\u0131nda te\u015febb\u00fcslerimiz var. T\u00fcm T\u00fcrkiye, 81 vilayet i\u00e7in, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 AFAD taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar var. Yap\u0131lacak i\u015fler belirli asl\u0131nda. K\u0131ymetli olan yetkili ve sorumlu kurulu\u015flar\u0131n yap\u0131lacak planlamalar\u0131 harfiyen uygulay\u0131p riskleri azaltmas\u0131 gerekiyor. Riskler azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 vakit zelzeleden sonraki s\u00fcre\u00e7lerde \u00e7ok \u00e7ok rahat edebilecek duruma gelece\u011fiz” dedi.<\/p>\n