{"id":48184,"date":"2022-06-25T06:30:03","date_gmt":"2022-06-25T03:30:03","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=48184"},"modified":"2022-06-25T06:30:03","modified_gmt":"2022-06-25T03:30:03","slug":"endemik-bitki-nedir-turkiyedeki-endemik-bitki-tipleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=48184","title":{"rendered":"Endemik Bitki Nedir? T\u00fcrkiye&#8217;deki Endemik Bitki Tipleri"},"content":{"rendered":"<p>Endemik bitkiler, kendi cinslerinin <strong>en nadide \u00f6rnekleri <\/strong>diyebiliriz. Yaln\u0131zca d\u00fcnyan\u0131n bir yerinde yeti\u015fmesi bir kenara <strong>e\u015fi gibisi bulunmad\u0131\u011f\u0131<\/strong> i\u00e7in hayli de\u011ferlilier ve t\u0131pk\u0131 vakitte ho\u015flar. Bu \u00fczere bitkilerin korunmas\u0131 ve \u00e7e\u015fitlerinin t\u00fckenmemesine dikkat etmek gerek.<\/p>\n<p>Ne kadar  g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131nda eskiye k\u0131yasla ye\u015fili daha az g\u00f6r\u00fcyor olsak bile hala bir\u00e7ok ormanl\u0131k vb. arazi kendi ho\u015flu\u011funu m\u00fcdafaaya devam ediyor. Al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ki bir\u00e7ok yerde de <strong>endemik bitkiler<\/strong> \u00fcremeye devam ediyor. Pekala <strong>nedir bu endemik bitki <\/strong>ve neden ismi endemik bitki?<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/a13fc760d5964aadc27a1492638eb6bfa5784ec8.jpeg\"\/><\/p>\n<p><b>Endemik bitki nedir?<\/b><\/p>\n<p>Endemik ismi Yunanca\u2019daki \u201cendemos\u201d (indigenos) s\u00f6z\u00fcnden gelmektedir. Endemik bitki d\u00fcnyan\u0131n s\u0131rf tek bir yerinde yeti\u015fen \u00f6zel bitkilere verilen genel bir isimdir ve T\u00fcrkiye yakla\u015f\u0131k <strong>3000 kadar endemik bitkiye<\/strong> mesken sahipli\u011fi yap\u0131yor. Di\u011fer bir deyi\u015fle T\u00fcrkiye\u2019deki bitkilerin %30\u2019u endemik bitki cinsinde.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin bu kadar fazla endemik bitkiye konut sahipli\u011fi yapmas\u0131n\u0131n sebebi ise en ba\u015fta ve en b\u00fcy\u00fck olarak sahip oldu\u011fu co\u011frafik pozisyonun getirileri diyebiliriz. D\u00f6rt mevsime birden elveri\u015fli olmas\u0131, ya\u011f\u0131\u015f istikametinden g\u00fc\u00e7l\u00fc olu\u015fu, da\u011fl\u0131k ve engebeli topraklar\u0131n bollu\u011fu sayesinde endemik bitkilerin olu\u015fumu i\u00e7in <strong>uygun bir ekosistem<\/strong> olu\u015fabiliyor. Bu endomik bitkilerden birka\u00e7\u0131 ise \u015fu halde:<\/p>\n<p><b>T\u00fcrkiyede yeti\u015fen 10 endemik bitki:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>Kasnak Me\u015fesi<\/li>\n<li>S\u0131\u011fla A\u011fac\u0131<\/li>\n<li>\u0130spir Me\u015fesi<\/li>\n<li>Dat\u00e7a Hurmas\u0131<\/li>\n<li>Kazda\u011f\u0131 G\u00f6knar\u0131<\/li>\n<li>Anadolu Glay\u00f6l\u00fc<\/li>\n<li>Ters Lale<\/li>\n<li>Antalya \u00c7i\u011fdemi<\/li>\n<li>Zambakgiller<\/li>\n<li>Kral E\u011freltisi<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Kasnak Me\u015fesi<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/7622dea6cc4dd8f6df074ebcd5ee2d3876249411.jpeg\"\/><\/p>\n<p>En s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc b\u00f6lgeler Konya, Afyon, Isparta ve K\u00fctahya illeridir. <strong>Odunlar\u0131 de\u011ferli<\/strong> kabul edilen bir a\u011fa\u00e7 tipidir. Ekseriyetle mobilya kaplamas\u0131 ve parke \u00fcretiminde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><b>S\u0131\u011fla A\u011fac\u0131<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/eb4a9a9542732b036082fa0f1fc28019684b094f.jpeg\"\/><\/p>\n<p>S\u0131\u011fla a\u011fac\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de en s\u0131k Mu\u011fla ve Fethiye civarlar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u0131nar\u0131 and\u0131ran s\u0131\u011fla a\u011fac\u0131n\u0131n <strong>boyu 20 metreye<\/strong> kadar uzayabilir. Birtak\u0131m b\u00f6lgelerde <strong>G\u00fcnl\u00fck A\u011fac\u0131<\/strong> olarak da an\u0131l\u0131r<\/p>\n<p><b>\u0130spir Me\u015fesi<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/3155779f4e901a1536899a878be0cea500305f3a.jpeg\"\/><\/p>\n<p>\u0130spir Me\u015fesi Yozgat, Kastamonu ve Do\u011fu Anadolu b\u00f6lgesinin genelinde g\u00f6r\u00fclebilen bir cinstir. \u00c7ok k\u0131sa yaprak saplar\u0131na sahip olan bu me\u015fe tipinin uzunlu\u011fu yakla\u015f\u0131k olarak <strong>6-7 metreye kadar<\/strong> uzayabilir.<\/p>\n<p><b>Dat\u00e7a Hurmas\u0131<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/811caf3bded9c63aa7374cf3db3d085c22e3228e.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Teke Yar\u0131madas\u0131 ve Dat\u00e7a\u2019da yeti\u015fen bir bitkidir. Ortalama 10-15 metre uzunlu\u011funda olan Dat\u00e7a Hurmas\u0131 a\u011fac\u0131n\u0131n meyveleri 1.5 cm uzunlu\u011funda ve sar\u0131-kahverengi ortas\u0131nda renk tonlar\u0131na sahiptir. Dat\u00e7a hurmas\u0131 a\u011fa\u00e7lar\u0131 <strong>\u015fiddetli r\u00fczgarlardan olumsuz etkilendikleri<\/strong> i\u00e7in \u00e7oklukla derin vadilerde hayatta kalmay\u0131 ba\u015farabiliyorlar.<\/p>\n<p><b>Kazda\u011f\u0131 G\u00f6knar\u0131<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/5616945d3702642f06ad8c79bbd297be45419e83.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Yaln\u0131zca Kazda\u011f\u0131\u2019nda g\u00f6r\u00fclebilen bu cinsin <strong>boyu yakla\u015f\u0131k 30 metreye<\/strong> kadar uzayabilir. Yapraklar\u0131 yass\u0131 olan Kazda\u011f\u0131 G\u00f6knar\u0131n\u0131n zirvesinde bulunan kozalaklar\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak 20 cm uzunlu\u011funa ula\u015fabilir. Rutubetli topraklar\u0131 \u00e7ok seven ve uygun \u015fartlarda s\u00fcratli b\u00fcy\u00fcyen bir \u00e7e\u015fittir.<\/p>\n<p><b>Anadolu Glay\u00f6l\u00fc<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/dbd370b9ed3ba867d0dc1040674dd1239b7e08ee.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Genellikle Akdeniz ve Ege B\u00f6lgelerinde rastlan\u0131lan Anadolu Glay\u00f6l\u00fc, K\u0131z\u0131l\u00e7am ormanlar\u0131 ve makilerde bahar ve yaz aylar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7ok <strong>narin bir endemik bitki olan Anadolu Glay\u00f6l\u00fc<\/strong>, s\u00fcratli azalma nedeniyle b\u00fcsb\u00fct\u00fcn yok olma riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015f bir bitkidir.<\/p>\n<p><b>Ters Lale<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/9369171f3fac5845e965e8bb6a4fe6e3a9a81473.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Anadolu\u2019da \u00e7abucak hemen her b\u00f6lgede rastlan\u0131lan bu \u00e7i\u00e7ek tipi en \u00e7ok Hakkari ve Van b\u00f6lgelerinde yeti\u015fir. <strong>Her k\u0131sm\u0131nda 6 yaprak<\/strong> bulunan Kar\u015f\u0131t Lale\u2019nin uzunlu\u011fu yakla\u015f\u0131k 70 cm kadar uzar. \u00c7oklukla 1000-3000 metre ortas\u0131ndaki rak\u0131mlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p><b>Antalya \u00c7i\u011fdemi<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/36614cd1373a258c04a7dfc3508c1e79b401a308.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Antalya \u00c7i\u011fdemi, isminden da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere sadece Antalya\u2019da yeti\u015fen bir \u00e7e\u015fittir. Da\u011f\u0131n\u0131k quercus ormanlar\u0131nda da\u011f\u0131n\u0131k halde bulunur. Ekim ay\u0131ndan Aral\u0131k ay\u0131na kadar \u00e7i\u00e7ek a\u00e7ar ve \u00e7i\u00e7eklerini korur. \u00c7oklukla <strong>1000 metre civar\u0131ndaki <\/strong>y\u00fckseltilerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr t\u0131pk\u0131 k\u00f6kten y\u0131llarca yeni filizler verebilir.<\/p>\n<p><b>Zambakgiller<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/85c38d61129d5f1ed53bc5435b3320955ccd412f.jpeg\"\/><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de 430 farkl\u0131 \u00e7e\u015fidi bulunan<strong> Zambakgiller <\/strong>en s\u0131k Manisa\u2019da g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler. Endemik cins olan bu bitki ekseriyetle 500 ila 2000 rak\u0131mlar\u0131 ortas\u0131nda g\u00f6r\u00fclmektedir. May\u0131s ay\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131 ve Haziran ay\u0131nda \u00e7i\u00e7ek a\u00e7arlar. Yapraklar\u0131 \u015fertisi ve yass\u0131 yap\u0131dad\u0131r. Adaso\u011fan\u0131, sar\u0131sab\u0131r ve m\u00fcge\u00e7i\u00e7e\u011fi zambakgiller familyas\u0131na ili\u015fkin \u00e7e\u015fitlerdir.<\/p>\n<p><b>Kral E\u011freltisi<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/37\/0fcb2c782d4d21aeb2abc8c6614577feba0cbb61.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Ba\u015fta Karadeniz B\u00f6lgesi olmak \u00fczere \u00fclkemizdeki nemli topraklarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Dere kenar\u0131, nemli \u00e7ay\u0131r ve batakl\u0131klar en s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fckleri ortamlard\u0131r. 4-6 cm uzunlu\u011fundaki yapraklar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu kollar 1-2 metre ortas\u0131 uzunluktad\u0131r. Temmuz ve A\u011fustos aylar\u0131ndan itibaren olgunla\u015fmaya ba\u015flarlar. <strong>\u00c7ok y\u0131ll\u0131k bitkiler<\/strong> grubundad\u0131r.<\/p>\n<div>  <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Endemik bitkiler, kendi cinslerinin en nadide \u00f6rnekleri diyebiliriz. Yaln\u0131zca d\u00fcnyan\u0131n bir yerinde yeti\u015fmesi bir kenara e\u015fi gibisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48185,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[851],"tags":[6653,5603,6652,1601,958],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48184"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48184"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48186,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48184\/revisions\/48186"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}