{"id":47515,"date":"2022-06-23T23:36:03","date_gmt":"2022-06-23T20:36:03","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=47515"},"modified":"2022-06-23T23:36:03","modified_gmt":"2022-06-23T20:36:03","slug":"internete-erisimin-engellenmesi-nedir-ve-nasil-yapilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=47515","title":{"rendered":"\u0130nternete Eri\u015fimin Engellenmesi Nedir ve Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p>Ben Av. Alp \u00d6ztekin, internet ve bili\u015fim hukuku \u00fczerine yaz\u0131lar\u0131mla art\u0131k Webtekno\u2019da olaca\u011f\u0131m. Burada okuyucuya sunaca\u011f\u0131m yaz\u0131lara y\u00f6nelik gayem, okuyucuyu a\u011f\u0131r bir hukuksal bilgi bombard\u0131man\u0131na tutmak de\u011fil. Tersine, verilmesi gerekli teorik hukuksal bilgileri en az seviyede tutup, <strong>\u2018\u2019internet ve hukuk\u2018\u2019<\/strong> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na husus teknik, sosyolojik ve felsefi taraf\u0131 daha a\u011f\u0131r basan yaz\u0131lar payla\u015fmak niyetindeyim.<\/p>\n<p>\u0130lk olarak, <strong>internete eri\u015fimin engellenmesi<\/strong> konusunu okuyucuya sunma karar\u0131 ald\u0131m. Mevzuyu a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in evvela internetin k\u00f6kenine ve i\u015fleyi\u015fine dair bilgileri, bilahare de bu yap\u0131 \u00fczerinde eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n faaliyetleri ve eri\u015fimin engellenmesine dair uygulamalar\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131m.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/35\/aff63b8280cb1f630c49f7bd2d954e3b6a13b747.jpeg\"\/><\/p>\n<p><b>&#8216;\u0130nternete eri\u015fim mahzuru nedir ve nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?\u2019 konusu \u015fu ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda a\u00e7\u0131kland\u0131:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\u0130nternet ve \u0130nternete Eri\u015fim Kavramlar\u0131<\/li>\n<li>Eri\u015fim Sa\u011flay\u0131c\u0131lar ve Omurga \u00dczerindeki Hakimiyetleri<\/li>\n<li>Eri\u015fimin Engellenmesi Kavram\u0131\n<ul>\n<li>Yasal Olarak yahut Hacking ile Eri\u015fimin Engellenmesi<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>Yasal Olarak Eri\u015fimin Engellenmesinde Hangi Prosed\u00fcrler Kullan\u0131l\u0131yor?\n<ul>\n<li>Genel Y\u00f6ntemler<\/li>\n<li>Sunucu IP Adresleri ile \u0130li\u015fkili Prosed\u00fcrler <\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>A\u011f\u0131n Denetimini de Sa\u011flayabilen URL Tabanl\u0131 Engelleme Y\u00f6ntemleri<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>A) \u0130nternet ve \u0130nternete Eri\u015fim Kavramlar\u0131<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/35\/90a86cc00c54acfffacaab6d50951b3ee89a6cfe.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Eri\u015fimin engellenmesinin ne tabir etti\u011fi ve bunun nas\u0131l ba\u015far\u0131labildi\u011finin okuyucu taraf\u0131ndan kavranabilmesi i\u00e7in birinci etapta internetin ne halde i\u015fledi\u011fini ve internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n a\u011fa nas\u0131l eri\u015ftiklerini a\u00e7\u0131klamak istiyorum. <\/p>\n<p>\u0130nternetin temelleri, bundan altm\u0131\u015f y\u0131l kadar evvel ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n(DOD) ARPA \u00fcnitesinin <strong>ARPANET <\/strong>projesi olarak ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. ARPANET\u2019te birbirine uzak ayg\u0131tlar ortas\u0131nda data payla\u015f\u0131m\u0131 yapan bir a\u011f yap\u0131s\u0131 geli\u015ftirildi. Mahall\u00ee a\u011flar\u0131n ARPANET \u00fczerinden birle\u015fimini, alternatif a\u011f yap\u0131lar\u0131 takip etti ve vakitle bunlar da \u00fclke i\u00e7erisinde birbirine ba\u011fl\u0131 hale geldi.<\/p>\n<p>\u00c7ok say\u0131da LAN\u2019\u0131n birle\u015ftirdi\u011fi WAN\u2019lar\u0131n da birbirlerine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu bu yap\u0131 daha sonra ABD hudutlar\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131, karasal ve deniz alt\u0131 kablolar ile de\u011fi\u015fik \u00fclkelerdeki pek \u00e7ok a\u011f birbirine ba\u011fland\u0131. LAN\u2019lar \u00fczerindeki data tabanlar\u0131na eri\u015filebilmesi i\u00e7in FTP platformlar\u0131na ek olarak taray\u0131c\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 geli\u015ftirildi, <strong>Gopher ve WWW-http do\u011fdu<\/strong>. (Daha sonra Gopher \u00f6ld\u00fc\u2026) \u0130\u015fte bizler, bili\u015fim ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n birbirlerine ba\u011fl\u0131 olarak irtibat kurabildikleri bu global yap\u0131ya \u0130nternet diyoruz.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f pek \u00e7ok LAN ve WAN\u2019\u0131n birle\u015fimini s\u00f6z eden bu internet a\u011f\u0131na eri\u015fmek, kullan\u0131c\u0131n\u0131n d\u00fcnyadaki a\u011flar\u0131 birbirine ba\u011flayan kablolar, baz istasyonlar\u0131, uydular ile olu\u015fturulmu\u015f internet omurgas\u0131n\u0131 kullanarak, kendi lokal a\u011f\u0131ndan global WAN\u2019lara, nihayetinde de di\u011fer bir a\u011fdaki sunucuya ba\u011flanmas\u0131 ve irtibat kurmas\u0131 demektir. B\u00f6ylece<strong> \u0130stanbul\u2019da bulunan bir internet kullan\u0131c\u0131s\u0131<\/strong>, kendi lokal a\u011f\u0131 \u00fczerinden; T\u00fcrkiye\u2019deki omurgaya, bu omurga \u00fczerinden IXP noktalar\u0131n\u0131 da ge\u00e7erek, omurgan\u0131n ba\u015fka ucundaki rastgele bir noktaya, \u00f6rne\u011fin ABD\u2019deki bir sunucuya eri\u015febilmektedir.<\/p>\n<p><b>B) Eri\u015fim Sa\u011flay\u0131c\u0131lar ve Omurga \u00dczerindeki Hakimiyetleri<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/35\/7f5f40a05414237cfa4216e2a80246cf823eb8be.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Yukar\u0131da izah edildi\u011fi \u00fczere internet omurgas\u0131, ayg\u0131tlar\u0131 birbirlerine ba\u011flayan global bir a\u011f yap\u0131s\u0131d\u0131r ve bu a\u011f\u0131n do\u011fum noktas\u0131 ABD\u2019dir. Bu internet omurgas\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli \u015firketler in\u015fa etmi\u015f ve i\u015fletmektedirler. \u0130\u015fte bu \u015firketlere eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 denilmektedir. Global eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 \u0130SS\u2019ler genel olarak denizler ve karalardan ge\u00e7en kablolar ile d\u00fcnyay\u0131 birbirine ba\u011flar. D\u00fcnyadaki internet trafi\u011fi bu \u00e7ok sahipli a\u011f yap\u0131s\u0131 \u00fczerinden ge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in bu \u0130SS\u2019ler ortas\u0131nda i\u015fbirli\u011fi ve d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli noktalar\u0131nda da belli <strong>internet de\u011fi\u015fim noktalar\u0131(IXP)<\/strong> vard\u0131r. Bir de kendi mahall\u00ee omurgas\u0131na sahip \u00fclkesel eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar mevcut olup, \u00fclke i\u00e7i trafik bu \u015firketlerin omurgas\u0131nda akarken, \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan trafik ekseriyetle global \u0130SS\u2019ler \u00fczerinden akar. <\/p>\n<p>Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 \u0130SS\u2019ler, omurgan\u0131n ger\u00e7ek i\u015fleticileridir. Fakat bunlar, i\u015flettikleri omurgay\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131 \u015firketlere de kiralamakta ve bu sayede t\u0131pk\u0131 omurga \u00fczerinde tek bir sahiplik olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, pek \u00e7ok \u0130SS hizmet verebilmektedir. T\u00fcm bu \u0130SS\u2019lere internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 abone olarak, kendi mahall\u00ee a\u011flar\u0131 \u00fczerinden internet a\u011f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p><b>C) Eri\u015fimin Engellenmesi Kavram\u0131<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/35\/f20e3b690aaca169beacbe4ee893ae4748d7f43e.jpeg\"\/><\/p>\n<p>En kolay manas\u0131yla eri\u015fimin engellenmesi, internet omurgas\u0131 \u00fczerinden istemci ve sunucunun irtibat kuramamas\u0131 manas\u0131na gelir. \u0130nternet kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n kendi lokal a\u011f\u0131ndan internete \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn engellenebilece\u011fi \u00fczere internetin makul noktalar\u0131ndaki sunuculara ve hatta yaln\u0131zca sunucular i\u00e7erisindeki belli datalara eri\u015fimi de engellenebilir. \u00d6rne\u011fin bir internet kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n Youtube\u2019a b\u00fcsb\u00fct\u00fcn eri\u015fimi engellenebilece\u011fi \u00fczere <strong>Youtube\u2019daki tek bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcye ya da g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u00e7erisindeki tek bir yoruma dahi eri\u015fimi engellenebilir<\/strong>.<\/p>\n<p><b>C.1) Yasal Olarak yahut Hacking ile Eri\u015fimin Engellenmesi<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/35\/66b175f6b7f6d31a6953862abb1d0c3edb541ea7.jpeg\"\/><\/p>\n<p>(\u0130\u015fin t\u00fczel taraf\u0131 burada detayland\u0131r\u0131lmayacakt\u0131r.) Genel olarak belirtmek gerekirse, T\u00fcrk hukukunda pek \u00e7ok mevzuat i\u00e7erisinde eri\u015fimin engellenmesine y\u00f6nelik \u00e7e\u015fitli d\u00fczenlemeler mevcuttur. Bunlar haricinde 5651 s. Kanun\u2019da eri\u015fimin ne formda engellenebilece\u011fi belirtilmi\u015f olup bunlaindirgenmi\u015ftir. \u0130\u015fte hukuksal altyap\u0131s\u0131 olan vr IP\/DNS\/URL tabanl\u0131 engellemeler ve gibisi usullere e y\u00f6ntemine uygun tatbik edilmi\u015f engeller<strong> \u2018\u2019yasal engellemeler\u2018\u2019<\/strong> olarak isimlendirilir. A\u015fa\u011f\u0131da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131klanacak olan bu teknik yordamlar, kullan\u0131c\u0131 yani internet abonesi temelli ve omurga \u00fczerinden yap\u0131lan engellemelerdir.<\/p>\n<p>Ancak bir internet i\u00e7eri\u011fine eri\u015fimi engellemek i\u00e7in kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131n yahut omurgan\u0131n i\u015fin i\u00e7ine dahil edilmesi gerekmez. \u015eayet bir hacker isterse <strong>DDoS ataklar\u0131yla da eri\u015fimi engelleyebilir<\/strong>. Tekrar ge\u00e7ersiz DNS yahut Proxy sunucular olu\u015fturarak ve hatta d\u00fczmece bir router kurarak(bu tekniklere man in the middle deniliyor), istemcileri internetin de\u011fi\u015fik noktalar\u0131na da ula\u015ft\u0131rabilir ya da eri\u015fimi aksatabilir. T\u00fcm bu sonu\u00e7lar de elbet ki hacking yoluyla eri\u015fimi engellemektir. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki bu usuller yasal de\u011fildir ve kabahat te\u015fkil edecektir.<\/p>\n<p>\u00d6yleyse burada anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken temel nokta, yasal olarak eri\u015fimin engellenmesinin lakin omurgay\u0131 i\u015fleten \u0130SS\u2019ler \u00fczerinden ve onlar\u0131n bilgisi dahilinde, kanunlara uygun prosed\u00fcrlerle yap\u0131labilece\u011fidir.<\/p>\n<p><b>D) Yasal Olarak Eri\u015fimin Engellenmesinde Hangi Sistemler Kullan\u0131l\u0131yor?<\/b><\/p>\n<p><b>D.1. Genel Olarak<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/35\/3fa3c18e5cf18d655eacf29cbdf43a6ef515c683.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Y\u00fczlerce ayg\u0131t\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck bir \u015firket a\u011f\u0131 topolojisi d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u00c7ok say\u0131da<strong> VLAN\u2019\u0131n i\u00e7 i\u00e7e girdi\u011fi,<\/strong> switch ve routerlar\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu devasa bir yap\u0131\u2026 A\u011f y\u00f6neticisi bu a\u011f\u0131 denetim edebilmekte, data paketlerini tahlil yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 ya da \u00f6tesinde DPI kullanarak derinlemesine inceleyebilmekte ve bu sayede de gerekli teknolojiyi kullan\u0131rsa, ta\u015f\u0131nabilir uygulamalardaki yaz\u0131\u015fmalar dahil a\u011fdaki her bir data paketinin i\u00e7eri\u011findeki ba\u011flant\u0131s\u0131 okuyabilmektedir.<\/p>\n<p>Bir \u00fclkedeki a\u011f yap\u0131s\u0131 da \u00fcstteki \u00f6rnek ile benzeridir. Ortadaki tek fark, \u015fayet \u00fclkede birden fazla \u0130SS hizmet veriyorsa, y\u00f6netici say\u0131s\u0131 da birden fazla olacak ve bu y\u00f6neticilerin<strong> kulland\u0131\u011f\u0131 teknolojik altyap\u0131<\/strong> da farkl\u0131la\u015fabilecektir. <\/p>\n<p><b>D.2. Sunucu IP Adresleri ile Temasl\u0131 Metotlar (T\u00fcm Sitenin Eri\u015fime Engellenmesi)<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/35\/4a86c30fd99c30a8102d51c47a9028612f8e171e.jpeg\"\/><\/p>\n<p>\u0130nternet ba\u011flant\u0131s\u0131nda DOD standart modelindeki protokol k\u00fcmeleri ve \u00e7oklukla de TCP\/IP-UDP i\u015fletildi\u011fi i\u00e7in istemci ve sunucu IP\u2019leri ba\u011flant\u0131daki temel noktad\u0131r. (LAN\u2019\u0131 denetim eden \u015fah\u0131slar pekala s\u0131rf m\u00fcsaade verilen i\u00e7 IP ve MAC adreslerine sahip ayg\u0131tlar\u0131n s\u0131rf internetteki makul noktalara eri\u015fmesini sa\u011flayabilirler ve bu da pratikte eri\u015fimin engellenmesi say\u0131labilir. Fakat bu mevzumuz de\u011fil.) <\/p>\n<p>Eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n IP adresi \u00f6zelinde ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri eri\u015fime engelleme tekniklerinde temel nokta, istemciyi internete \u00e7\u0131kartan router ve DNS sunuculard\u0131r. \u0130nternet kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 mahall\u00ee a\u011f\u0131 \u00fczerinden abonesi oldu\u011fu \u0130SS\u2019nin omurgas\u0131na \u00e7\u0131kartan router\/modem, kullan\u0131c\u0131n\u0131n muhakkak IP ve portlara sahip sunuculara eri\u015fmemesi i\u00e7in ayarlanabilir. \u0130\u015fte eri\u015fim mahzurlar\u0131n\u0131n en tipik tekni\u011fi budur. Bu sayede IP adresleri ve kulland\u0131\u011f\u0131 portlar bilinen <strong>herhangi bir sitenin sunucular\u0131na eri\u015fim engellenebilece\u011fi <\/strong>gibi DNS sunuculara, VPN sunuculara ya da TOR sunuculara da eri\u015fim engellenebilir.<\/p>\n<p>IP \u00f6zelinde ger\u00e7ekle\u015fen engellemelerde ikinci usul, ba\u011flant\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 taraf\u0131ndaki web sunucular\u0131n de\u011fil, probleme alan isimlerinin da dahil edilmesiyle, IP ile alan ismi e\u015fle\u015ftirmesi yapan DNS sunucular\u0131n kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu sistemin ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmesi i\u00e7in internet abonesinin ayg\u0131t\u0131n\u0131n alternatif DNS sunuculara de\u011fil, <strong>eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n denetimindeki DNS sunucuya<\/strong> istek g\u00f6nderecek bi\u00e7imde ayarlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. <\/p>\n<p>Bu klasik teknikler sunucu IP ve portlar\u0131n\u0131 maksat ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in site ya da uygulaman\u0131n tamam\u0131n\u0131 eri\u015fime maniler. Hatta birebir sunucuda bulunan mail vb. sistemlerin kullan\u0131m\u0131nda, \u015fayet sunucu b\u00f6l\u00fcnerek bu hizmetler<strong> farkl\u0131 IP\/portlar \u00fczerinden<\/strong> sunulmam\u0131\u015f ise mail vb. servislere de eri\u015fim engellenebilir.<\/p>\n<p><b>D.3. A\u011f\u0131n Denetimini de Sa\u011flayabilen URL Tabanl\u0131 Engelleme Y\u00f6ntemleri<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/35\/7a495dec12d7684dc12311700fb753c62d0b1668.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Bir site b\u00fcsb\u00fct\u00fcn eri\u015fime engellendi\u011finde, \u015fayet bu sitenin toplumsal de\u011feri fazla ve kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 da devasa bir boyutta ise ortaya \u2018\u2019internete eri\u015fim hakk\u0131\u2018\u2019 temelli bir sorun \u00e7\u0131kar. Her ne kadar binlerce internet sitesi b\u00fcsb\u00fct\u00fcn eri\u015fime engellenmi\u015f ve bu durum kimsenin umurunda de\u011filse de <strong>Youtube ve Wikipedia \u00fczere \u00e7ok say\u0131da kullan\u0131c\u0131ya sahip siteler<\/strong> eri\u015fime b\u00fcsb\u00fct\u00fcn engellendi\u011finde, sitelerin hukuksuzluk ile kontakl\u0131 olmayan alanlar\u0131na da t\u00fcm internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n eri\u015fimi engellendi\u011fi i\u00e7in gerek hukuksal gerekse etik \u00e7e\u015fitli s\u0131k\u0131nt\u0131lar do\u011far\/do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Bu problemlerin do\u011fmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak g\u00fc\u00e7, \u00f6z\u00fcnde teknolojidir. \u00dcstteki \u015firket a\u011f\u0131 \u00f6rne\u011finden hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 \u00fczere, a\u011f y\u00f6neticisinin elindeki teknoloji ne kadar geli\u015firse a\u011fa dair hakimiyeti de o kadar artacakt\u0131r. \u00d6yleyse unutulmamas\u0131 gereken nokta \u015fudur: y\u00fcksek d\u00fczey a\u011f teknolojileri evvela a\u011fda \u00f6nemli bir hakimiyet yarat\u0131r, daha sonra ise URL tabanl\u0131 engelleme imkan\u0131 \u00fczere imkanlar do\u011furur. Bu \u00f6nemli hakimiyet sayesinde de bilgi paketlerinin<strong> i\u00e7eri\u011fi b\u00fcsb\u00fct\u00fcn izlenebilir ve okunabilir <\/strong>hale gelebilir.<\/p>\n<p>URL tabanl\u0131 bir engellemeyi sa\u011flamak i\u00e7in a\u011fdaki trafi\u011fe hakim olmak, a\u011fdaki data trafi\u011fine m\u00fcdahale edebilmek gerekir. Bu noktada ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7; \u00e7ok \u00e7e\u015fitli hibrit teknolojilerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131nda, bilhassa kullan\u0131lan iki form\u00fcl oldu\u011fudur. Bunlar da \u0130SS\u2019lerin trafi\u011fi proxy \u00fczerinden ge\u00e7irmesi ve\/veya paket tahlil sistemleri kurmas\u0131d\u0131r. Bu teknolojiler sayesinde data paketlerinin birden fazla katman\u0131 ula\u015f\u0131labilir ve denetim edilebilir hale gelir. Bu sayede URL tabanl\u0131 eri\u015fim manileri ger\u00e7ekle\u015ftirilerek internet sitesindeki tek bir video\u2019ya ya da yaz\u0131ya eri\u015fim engellenebilir. Teknoloji geli\u015ftik\u00e7e URL tabanl\u0131 engelleme yapabilme alan\u0131n\u0131z artar ve \u00f6rne\u011fin kriptolu irtibat sa\u011flayan SSL \u00fczere yap\u0131larda ve hatta <strong>VPN \u00fczerinden akan datalarda hakimiye<\/strong>t sa\u011flayabilirsiniz. Paket tahlil sistemlerinde bu durum, DPI yani derin paket tahlil sistemlerine dair teknolojiler kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. <\/p>\n<p>(T\u00fcrkiye\u2019de her bir eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n ne bi\u00e7imde eri\u015fim mahzuru tatbik etti\u011fini bilemiyoruz. Esasen bu hususta ba\u011flay\u0131c\u0131 bir kural da bulunmamakta, 5651 s. Kanun\u2019a nazaran belli emsal form\u00fcller kullan\u0131larak eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n site yahut URL\u2019leri eri\u015fime engellemeleri beklenmektedir ki ger\u00e7ek olan da budur.)<\/p>\n<p><b>Okuyucuya Tavsiye:<\/b><\/p>\n<p>Okuyucular eri\u015fimin engellenmesine dair yap\u0131y\u0131 daha da derinlemesine anlamak istiyorlarsa; Rusya\u2019da bu yap\u0131n\u0131n geli\u015fimini, URL tabanl\u0131 engelleme s\u00fcre\u00e7lerini ve \u00f6nemli bir DPI teknolojisi olan SORM\u2019un olu\u015fumunu kavramak i\u00e7in <u>Andrei Soldatov ve Ir\u0131na Borogan\u2019\u0131n THE RED WEB isimli kitab\u0131n\u0131n ilgili b\u00f6l\u00fcmlerini<\/u> okuyabilirler. <\/p>\n<p>Av. Alp \u00d6ztekin &#8211; Soru ve g\u00f6r\u00fc\u015fler i\u00e7in mail: [email\u00a0protected]<\/p>\n<div>  <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ben Av. Alp \u00d6ztekin, internet ve bili\u015fim hukuku \u00fczerine yaz\u0131lar\u0131mla art\u0131k Webtekno\u2019da olaca\u011f\u0131m. Burada okuyucuya sunaca\u011f\u0131m yaz\u0131lara y\u00f6nelik gayem &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":47516,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[945,1021,1003,1527,1448],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47515"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47515"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47517,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47515\/revisions\/47517"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/47516"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}