{"id":42360,"date":"2022-06-14T09:24:04","date_gmt":"2022-06-14T06:24:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=42360"},"modified":"2022-06-14T09:24:04","modified_gmt":"2022-06-14T06:24:04","slug":"linc-kulturunu-neye-borcluyuz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=42360","title":{"rendered":"Lin\u00e7 K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc Neye Bor\u00e7luyuz?"},"content":{"rendered":"<p>Bir m\u00fcddetli\u011fine toplumsal medya kullanm\u0131\u015f yahut ona maruz kalm\u0131\u015f herkes<strong> lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc, lin\u00e7 yemek<\/strong> \u00fczere kavramlara a\u015fina. Yeniden de ansiklopedik davranal\u0131m ve k\u0131saca \u00f6zetleyelim. <\/p>\n<p>Bir ki\u015fi ya da k\u00fcmenin, bulundu\u011fu sistemin h\u00e2kim kabul ve anlay\u0131\u015flar\u0131na yamuk yapt\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc <u>toplu ve \u015fedit tepkiye<\/u> <em>lin\u00e7<\/em> deniyor. T\u00fcm bu s\u00fcrecin neredeyse s\u0131f\u0131r derecede kaynayan su netli\u011finde toplumun tun\u00e7 yasas\u0131 haline gelmesine de <em>lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/em> diyebiliriz.<\/p>\n<p><b>Lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn k\u00f6kenleri ve bat\u0131daki &#8220;cancel culture&#8221; kavram\u0131:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/14\/73db6362e761015daf73825b70215bc57863d602.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Bat\u0131da daha \u00e7ok <em>cancel culture<\/em> ismiyle kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131lan bu fenomenin kalabal\u0131klar\u0131n g\u00fcc\u00fcyle toplumun sak\u0131ncal\u0131 u\u00e7lar\u0131na bir cins <strong>ayar \u00e7ekme mekanizmas\u0131<\/strong> olarak i\u015fledi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. <\/p>\n<p>Her ne kadar toplumsal medyada alt\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131p kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsa da, lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc denen \u015feyin<strong> insanl\u0131k tarihi kadar eski <\/strong>oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekiyor. <\/p>\n<p>Bundan binlerce y\u0131l evvel, insanl\u0131\u011f\u0131n avc\u0131 toplay\u0131c\u0131 topluluklardan m\u00fcte\u015fekkil oldu\u011fu periyotta bile bir manada vard\u0131 lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc. Yol arkada\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131t d\u00fc\u015fen, kar\u015f\u0131t fikirlere sahip kara koyunlar g\u00fcn\u00fcn sonunda topluluktan men edilir, \u00e7etin tabiat ko\u015fullar\u0131nda tek ba\u015f\u0131na hayatta kalmas\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn olmayan bu kimseler vefatla y\u00fczle\u015fmek durumunda kal\u0131rd\u0131. Bundan<strong> 2400 y\u0131l evvel <\/strong>Sokrates, sak\u0131ncal\u0131 fikirleriyle gen\u00e7lerin ba\u015f\u0131n\u0131 buland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sav\u0131yla Atina h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan bald\u0131ran zehiri i\u00e7meye zorlanm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n<p>Kadim vakitlerin tersine lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc denen \u015feyin bug\u00fcnlerde can ald\u0131\u011f\u0131 pek vaki de\u011fil. Bunun yerine <strong>faillerin toplum nezdindeki itibarlar\u0131<\/strong>, c\u00fcr\u00fcmlerinin \u00e7ap\u0131na nazaran bir m\u00fcddetli\u011fine ya da s\u00fcresiz bi\u00e7imde \u00e7\u00f6pe at\u0131l\u0131yor. Bu da faile maddi ve manevi hasar olarak geri d\u00f6n\u00fcyor.<\/p>\n<p><b>Peki neden lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc yayg\u0131nla\u015f\u0131yor?<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/14\/f34e701ab0361677e38d0b59290047efefc452c3.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Onu bu kadar cazip yapan tek bir fakt\u00f6r yok. Kitle ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n nefes almak kadar ak\u0131\u015fkanla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir vakitte ya\u015famam\u0131z, bir \u015feylere toplumsal medya \u00fczerinden reaksiyon g\u00f6stermenin son derece zahmetsiz olmas\u0131 \u00fczere sebepler birinci akla gelenler. Fakat muhtemelen daha kuvvetli sebepler olarak, hayatta kalma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc ve <u>insanlar\u0131n adalet sistemine ve kurumlara g\u00fcvensizli\u011finden<\/u> bahsedilebilir.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar, her canl\u0131 \u00fczere ziyan g\u00f6rmekten korktu\u011fu i\u00e7in, toplumun normlar\u0131na muhalif davranan kimselerin bu ziyan g\u00f6rme ihtimallerini art\u0131rmas\u0131ndan tela\u015f duyarlar. Bu \u00fczere tersliklerin toplumsal dokuyu tesis eden ba\u011flar\u0131 koparmas\u0131ndan kayg\u0131 ederler. T\u00fcm bunlar birden fazla vakit <strong>sezgisel d\u00fczeyde<\/strong> cereyan eder. <\/p>\n<p>Bir toplumda nizam\u0131 sa\u011flamak \u00e7o\u011funlukla devletin sorumlulu\u011funda olsa da, bir\u00e7ok kar\u015f\u0131s\u0131nda kurumlar\u0131n i\u015flememesi yahut yetersiz kalmas\u0131 (veyahut birtak\u0131m durumlar\u0131n kurumlar\u0131 ilgilendirmemesi) ihtimali ebediyen vard\u0131r. Bu noktada be\u015ferler gerekirse sorumlulu\u011fu ellerine al\u0131p sistemi kendileri tesis etmek isterler. Bir vaktin sokaklara d\u00f6k\u00fclen \u00f6fkeli lin\u00e7 kalabal\u0131klar\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde toplumsal medyan\u0131n her an tetikteki hesap sorucular\u0131 bu davran\u0131\u015fa birer \u00f6rnektir. Tek bir insan\u0131n g\u00fcc\u00fc esasl\u0131 de\u011fi\u015fimlere yetmez, fakat birebir bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnen bir k\u00fcme kalabal\u0131k, <strong>tarihin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 dahi de\u011fi\u015ftirebilir<\/strong>. Bu da tekrar tarihin bize \u00f6\u011fretti\u011fi say\u0131s\u0131z dersten sadece biridir.<\/p>\n<p><b>Yine tarihin bize g\u00f6sterdi\u011fi, her \u015fart\u0131n kendi tahlillerini \u00fcretmesidir. Batman \u00fczere:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/14\/45133d3dad574642c9b4f1e46ff5645399af6b66.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Batman, birinci say\u0131s\u0131 1939\u2019da yay\u0131nland\u0131ktan k\u0131sa m\u00fchlet i\u00e7inde d\u00fcnyan\u0131n en sevilen harika kahramanlar\u0131ndan biri haline gelmi\u015fti. Pekala Batman\u2019i bu kadar k\u0131ymetli yapan neydi? Geceleri haydut d\u00f6ven<strong> yarasa kost\u00fcml\u00fc bir adam <\/strong>g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131ksayd\u0131 bu kadar sevilir miydi?<\/p>\n<p>\u015e\u00fcphesiz Batman\u2019i adaletin al\u0131ml\u0131 haline getiren \u015fey, lakin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 devrin ko\u015fullar\u0131na bak\u0131larak anla\u015f\u0131labilir. 1930\u2019lar ABD\u2019si<strong> B\u00fcy\u00fck Buhran\u2019\u0131n yaralar\u0131n\u0131 sarmaya<\/strong> \u00e7al\u0131\u015fan, kabahat oranlar\u0131n\u0131n tepe yapt\u0131\u011f\u0131, b\u00fcy\u00fck kentlerin mafyaya teslim oldu\u011fu bir periyodu temsil ediyordu. Polis hem teknik, hem de operasyonel manada zay\u0131ft\u0131. Asayi\u015fi sa\u011flamak bug\u00fcnk\u00fc kadar kolay de\u011fildi. <\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu t\u00fcrl\u00fc bir ortam tam da Batman \u00fczere adil, kuvvetli, arabas\u0131nda emniyet kemeri bile bulunmayan polis te\u015fkilat\u0131n\u0131n tersine haval\u0131 oyuncaklar\u0131 ve silahlar\u0131 olan, geceleri karanl\u0131k dehlizlerde ve orta sokaklarda korkusuzca faaliyet g\u00f6sterebilen bir yarg\u0131c\u0131n \u00e7ok sevilmesine imkan tan\u0131d\u0131. O vakitler toplumun gereksinim duydu\u011fu, Batman\u2019di.<\/p>\n<p><b>Bug\u00fcn m\u00fc?<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0003\/14\/79c8ab1e771843a64e34170cb9115ecb0adb682e.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Bug\u00fcn Batman\u2019e gerek yok. Geli\u015fen teknoloji, irtibat imkanlar\u0131m\u0131z, devletlerin istihbarat ve g\u00f6zetleme kabiliyetleri sayesinde Batman \u00fczere maskeli karakterlere gerek kalmad\u0131. Hatalar bir bi\u00e7imde hallediliyor. Kalan \u015feylerin d\u00fczeltilmesi i\u00e7in laz\u0131m olan \u015fey de birden fazla vakit, bir k\u00fcmenin \u201cyanl\u0131\u015f\u201d olan\u0131 gere\u011fince y\u00fcksek bir sesle, tercihen 280 karakterle hayk\u0131rmas\u0131. Gerisi bizatihi geliyor asl\u0131nda&#8230;<\/p>\n<div> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir m\u00fcddetli\u011fine toplumsal medya kullanm\u0131\u015f yahut ona maruz kalm\u0131\u015f herkes lin\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc, lin\u00e7 yemek \u00fczere kavramlara a\u015fina. Yeniden de ansiklopedik &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":42361,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[855],"tags":[2063,6020,994,6055,932],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42360"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42360"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42362,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42360\/revisions\/42362"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}