{"id":38373,"date":"2022-06-06T14:54:03","date_gmt":"2022-06-06T11:54:03","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=38373"},"modified":"2022-06-06T14:54:03","modified_gmt":"2022-06-06T11:54:03","slug":"bugun-internet-olarak-bildigimiz-sey-nasil-ortaya-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=38373","title":{"rendered":"Bug\u00fcn \u0130nternet Olarak Bildi\u011fimiz \u015eey Nas\u0131l Ortaya \u00c7\u0131kt\u0131?"},"content":{"rendered":"

T\u00fcm d\u00fcnyada birdenbire elektrikler birden kesilse, b\u00fcy\u00fck bir kaos ortam\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Bu kaosun temel sebeplerinden birisi de asl\u0131nda elektiri\u011fin de\u011fil; internetin yoklu\u011fu olur. Neden mi? Bug\u00fcn d\u00fcnyadaki t\u00fcm “nakit” paran\u0131n yaln\u0131zca %10’u ka\u011f\u0131da bas\u0131lm\u0131\u015f durumda<\/strong>, geri kalan\u0131 internet sayesinde, bilgiler halinde el de\u011fi\u015ftiriyor.<\/p>\n

Pekala t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fi art\u0131k internete ba\u011fl\u0131yken<\/strong> siz onu ne kadar tan\u0131yorsunuz? Sizin i\u00e7in internetin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc olabildi\u011fince \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k, haz\u0131rsan\u0131z ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n

Y\u0131l 1728: Evet, o kadar ge\u00e7mi\u015fe gidiyoruz:<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Londra\u2019da ya\u015fayan bir harita sanatkar\u0131 sanat\u00e7\u0131s\u0131 Ephraim Chambers, \u201cEvrensel Sanat ve Bilim S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc\u201d<\/strong> isminde bir ansiklopedi haz\u0131rlay\u0131p yay\u0131nlar. Chambers, bu kitap i\u00e7erisinde insanl\u0131\u011fa dair var olan t\u00fcm bilgileri ve bile\u015fenleri a\u00e7\u0131klamaya, onlar\u0131 bir ortaya getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Gayesi o g\u00fcne kadar yap\u0131lmam\u0131\u015f bir bilgi kayna\u011f\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r. Bu size bir yerlerden tan\u0131d\u0131k geliyor mu? <\/p>\n

1910: \u0130nternetin temel yap\u0131ta\u015flar\u0131, d\u00fcnyan\u0131n birinci bilgi merkezinin kurulu\u015fu<\/b><\/p>\n

<\/b><\/p>\n

Bel\u00e7ika\u2019da ya\u015fayan avukat Paul Otlet ve bibliyografyac\u0131 Henri La Fontaine, d\u00fcnyan\u0131n birinci bilgi merkezi i\u00e7in bir depo tasarlad\u0131lar. Bu depoda 15 milyondan fazla dizin kart\u0131, 100 bini a\u015fk\u0131n evrak ve milyonlarca imaj bar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131yordu. 1934 y\u0131l\u0131na geldi\u011fimizde avukat Otlet, “gelecekte insanlar\u0131n birbirlerine ba\u011flanabilen mekanik beyinlere sahip olaca\u011f\u0131n\u0131” s\u00f6yl\u00fcyordu. Hatta kendisi, bu ili\u015fkinin da radyo sinyalleri ile kablosuz olarak <\/strong>ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. <\/p>\n

1936: Bilim kurgui ger\u00e7e\u011fin birinci basama\u011f\u0131d\u0131r<\/b><\/p>\n

<\/b><\/p>\n

G\u00f6r\u00fcnmez Adam ve D\u00fcnyalar Sava\u015f\u0131 \u00fczere bilim kurgu k\u00fcltlerinin muharriri Herbert George Wells (H.G. Wells); g\u00fcn\u00fcn birinde, insanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm bilgisine, d\u00fcnyan\u0131n her yerinden ula\u015f\u0131labilece\u011fini yazd\u0131. D\u00fcnyan\u0131n rastgele bir yerinde, rastgele bir vakitte, rastgele bir \u00f6\u011frencinin, \u00f6rne\u011fin ders \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in bu ortam\u0131 kullanabilece\u011fini s\u00f6yledi. Welss, bu bilgi merkezini bir depoya benzetiyordu. \u0130nternet yoktu, fakat niyeti olu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. <\/strong><\/p>\n

1945: Evvel ara\u00e7 laz\u0131m<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Bilim insan\u0131 Vannevar Bush, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bilgisayarlar\u0131n\u0131n temeli olarak varsay\u0131lan bilimsel bir arg\u00fcman ortaya koydu. Teorik olarak tasarlad\u0131\u011f\u0131 ve Memex ismini verdi\u011fi bir bilgisayar<\/strong> \u00fczerine makale yazm\u0131\u015ft\u0131. Bu bilgisayar\u0131n \u00f6zellikleri ortas\u0131nda kablosuz ya da kablolu kontaklar, yaz\u0131 ve metin al\u0131\u015fveri\u015fi, ses tahlili ve sesle yazma \u00fczere kavramlar da vard\u0131. Elbette teoride kald\u0131, fakat \u00e7ok k\u0131sa bir m\u00fcddet i\u00e7in. <\/p>\n

1951: D\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir annenin geli\u015ftirdi\u011fi birinci ticari bilgisayar<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Sonradan d\u00fcnyan\u0131n ismini duyaca\u011f\u0131 Tim Barners-Lee’nin annesi Mary, o y\u0131llarda Manchester \u00dcniversitesi\u2019ne gidiyordu. Mary, ticari olarak sat\u0131lan ilk genel hedefli bilgisayar Ferranti Mark 1\u2019i<\/strong> geli\u015ftiren tak\u0131mda yer al\u0131yordu. Tim\u2019in babas\u0131 da Ferranti ismine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu, Tim daha k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flar\u0131nda bilgisayar d\u00fcnyas\u0131yla tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n

1957: Yapay zekan\u0131n ge\u00e7iti\u011fi birinci sinema bug\u00fcnlere g\u00f6z k\u0131rpar…<\/b><\/p>\n

<\/b><\/p>\n

Desk Set isminde romantik-komedi \u00e7e\u015fidindeki sinema, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yapay zekalar ekseninde y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir tart\u0131\u015fman\u0131n sinemadaki birinci dura\u011f\u0131 oldu. Katharine Hepburn taraf\u0131ndan canland\u0131r\u0131lan k\u00fct\u00fcphanecilikle u\u011fra\u015fan bir karakter, \u201c\u0130\u015fimizi yapacak bir makine icat edemiyorlar, zira burada \u00e7ok fazla \u015fey var\u201d<\/em> kelamlar\u0131n\u0131 sarf etti. Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck k\u00fct\u00fcphanesi Wikipedia\u2019da hi\u00e7bir k\u00fct\u00fcphaneci \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor \ud83d\ude42<\/p>\n

1960: \u0130ki makine ortas\u0131nda nas\u0131l irtibat kurulur?<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

J.C.R. Licklider isminde bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131, geni\u015f bant a\u011flarla birbirlerine ba\u011fl\u0131 olan makinelerin ortas\u0131nda ba\u011flant\u0131s\u0131<\/strong> ve bilgi al\u0131\u015fveri\u015fini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 bir makale yay\u0131nlad\u0131. Bir \u00f6teki bilim insan\u0131 Paul Baran, bir \u00e7e\u015fit a\u011f\u0131 tan\u0131mlayan bilimsel makalesini yay\u0131nlad\u0131. Bahsetti\u011fi birinci husus, her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi bir a\u011f \u00fczerinden, inan\u00e7l\u0131 formda aktarmak i\u00e7in kullan\u0131lan form\u00fcllerden birisiydi.<\/p>\n

T\u0131pk\u0131 y\u0131l, birebir fikir \u0130ngiltere\u2019nin Ulusal Fizik Laboratuvar\u0131 (NPL) <\/strong>vazifelisi Donald Davies taraf\u0131ndan da ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Baran kendi teknolojisinde \u00fcniteleri \u201cmesaj bloklar\u0131\u201d olarak, Davies ise \u201cpaket\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131. <\/p>\n

1962: Devlet takviyesi, birinci resmi ad\u0131mlar<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\u0130ki y\u0131l evvel birbirlerine ba\u011flanan bilgisayarlarla veri transferi yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in birinci kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten J.C.R. Licklider, ABD Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u0130leri Ara\u015ft\u0131rma Projeleri Ajans\u0131 (DARPA)<\/strong>\u2019na atand\u0131. Ajans\u0131n i\u00e7erisinde Licklider\u2019in m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak misyon yapaca\u011f\u0131 Bilgi S\u00fcre\u00e7 Teknolojileri Ofisi kuruldu. Licklider, vakitle buradaki \u00e7al\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131n\u0131 \u201cgalaksiler ortas\u0131 bilgisayar a\u011flar\u0131n\u0131n \u00fcyeleri\u201d olarak hitap ediyordu. Biz bu kurumun ismini daha \u00e7ok ARPA olarak duyuyoruz. <\/p>\n

1964: Bilim kurgu ger\u00e7e\u011fin birinci basama\u011f\u0131d\u0131r (yeniden)<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Vak\u0131f \u00fczere bilim kurgu edebiyat\u0131n\u0131n temel yap\u0131tlar\u0131ndan say\u0131lan bir roman\u0131n m\u00fcellifi Isaac Asimov, bir A\u011fustos ay\u0131nda New York Times gazetesindeki k\u00f6\u015fesine \u015f\u00f6yle yazd\u0131: <\/p>\n

\u201c1964 D\u00fcnya Fuar\u0131\u2019nda IBM taraf\u0131ndan \u00fcretilen Rus\u00e7adan \u0130ngilizceye \u00e7eviri yapan bilgisayar\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Makineler bug\u00fcn bu kadar ak\u0131lland\u0131ysa, 50 y\u0131l sonras\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorum. Robotlar\u0131n beyinleri olarak kullan\u0131lacak, minyat\u00fcrle\u015ftirilmi\u015f bilgisayarlar olacak. Telefon etti\u011finiz ki\u015fiyi duymakla kalmay\u0131p, g\u00f6receksiniz. Ekranlarda arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bireylerin bilgilerini, foto\u011fraflar\u0131n\u0131 inceleyecek, kitaplar okuyacaks\u0131n\u0131z\u201d <\/em><\/p>\n

1965: \u0130ki bilgisayar ortas\u0131nda kurulan birinci irtibat<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Bilim insan\u0131 Ted Nelson, bug\u00fcn ekranlarda metinleri ve medya belgelerini g\u00f6r\u00fcnt\u00fclememezi sa\u011flayan teknolojilerin \u00fczerine bir makale yazd\u0131. Birinci kere \u201chpertext (hiper metin)\u201d<\/strong> ve \u201chypermedia (hiper medya)\u201d tabirleri kullan\u0131ld\u0131. Bu makalede anlat\u0131lanlar hala ge\u00e7erlili\u011fini koruyor. <\/p>\n

T\u0131pk\u0131 y\u0131l MIT ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 Larry Roberts ve Thomes Merrill devreye girdi. Grup, ABD\u2019nin Massechusetts eyaletindeki Lincon Laboratuvar\u0131\u2019nda bulunan TX-2 ismindeki bilgisayar\u0131<\/strong>, Kaliforniya eyaletindeki Q-32 olarak bilinen bir bilgisayara telefon s\u0131n\u0131r\u0131yla ba\u011flad\u0131lar. Bilgi surat\u0131 saniyede 2.4 kilobayt ile sonluydu. Bu temas, iki bilgisayar ortas\u0131ndaki birinci geni\u015f a\u011f konta\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131yor. <\/p>\n

1966: ARPAnet ve yeni jenerasyon bilgi<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

ARPA\u2019n\u0131n bilgi s\u00fcre\u00e7 teknolojileri konusunda temellerini atan Licklider\u2019\u0131n yerine Robert Taylor getirildi. Taylor, ARPA b\u00fcnyesindeki b\u00fct\u00fcn bilgisayarlar\u0131 birbirlerine ba\u011flayacak olan ARPAnet projesini \u00f6nerdi. Bir y\u0131l sonra, ARPA\u2019ya ba\u011fl\u0131 olan ve Michigan\u2019da yer alan Ann Arbor ofisinin ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131ndan Larry Roberts, tek bir bilgisayar\u0131n merkezi a\u011fa sahip olmas\u0131 yerine, da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir a\u011f teknolojisi<\/strong> \u00f6nerdi. Bu teklifi, kimi ak\u0131ll\u0131 bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilmedi. Roberts, bir \u00f6teki ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Wasley Clark ile \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etti, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz a\u011f d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin temelleri at\u0131ld\u0131. <\/p>\n

T\u0131pk\u0131 y\u0131l Ted Nelson taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen \u201chypertext\u201d teknolojisi, NASA\u2019\u0131n Apollo uzay program\u0131 <\/strong>i\u00e7in dok\u00fcmantasyon al\u0131\u015fveri\u015finde kullan\u0131lan Hiper Metin D\u00fczenleme Sistemi\u2019ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. Yeniden birebir y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam eden Larry Roberts, \u201c\u00e7oklu bilgisayar a\u011flar\u0131 ve bilgisayarlar ortas\u0131 ileti\u015fim\u201d teknolojisini sundu. Bu teknoloji merkezi bir sisteme k\u0131yasla daha verimliydi. Bulut teknolojilerini Roberts\u2019in inad\u0131na bor\u00e7luyuz. Birebir y\u0131l, ARPAnet\u2019te kullan\u0131lmak \u00fczere geli\u015ftirilen temas surat\u0131 2.4 kbps\u2019den 50 kbps\u2019ye y\u00fckseltildi. <\/p>\n

1968: D\u00fcnya de\u011fi\u015fmeye ba\u015fl\u0131yor, e-postan\u0131n birinci \u00f6rne\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

ARPA, \u00e7ok say\u0131da bilgisayar\u0131n birbirine ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 a\u011f teknolojisi \u00fczerine geli\u015ftirilen Aray\u00fcz \u0130leti \u0130stemcisi i\u00e7in 140 farkl\u0131 \u015firkete bildiri g\u00f6nderdi<\/strong>, 1 milyon dolarl\u0131k mukavele imzaland\u0131. Daha sonra bilim insan\u0131 Doug Engelbart, birinci tam fonksiyonel, \u00e7ok say\u0131da kullan\u0131c\u0131n\u0131n kontrol\u00fcne a\u00e7\u0131k olan bir sistem<\/u> geli\u015ftirdi. Bu sistem NLS olarak biliniyordu ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131n evraklar \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yapmalar\u0131na, notlar eklemelerine, evrak payla\u015fmalar\u0131na m\u00fcsaade veriyordu. <\/p>\n

Yeniden 1968\u2019de Andries van Dam ismindeki bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131, Evrak Alma ve D\u00fczenleme Sistemi <\/strong>isminde bir teknoloji geli\u015ftirdi. Sistemin farkl\u0131 bilgisayarlar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, yaz\u0131l\u0131m tabanl\u0131 tahliller i\u00e7in geli\u015ftiriciler konseptler \u00fcretmeye ba\u015flad\u0131lar. <\/p>\n

1969: Birinci internet konta\u011f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Steve Crocker, internetin geli\u015fimi i\u00e7in temel ta\u015flardan birisi olarak an\u0131lan kullan\u0131c\u0131 iste\u011fine ba\u011fl\u0131 bilgi giri\u015fini fikir olarak sundu. Bu teknolojiye RFC1 ismi verildi. 2 Eyl\u00fcl 1969\u2019da birinci Aray\u00fcz Bildiri \u0130stemcisi (IMPs) Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019nde yer alan SDS Sigma-7 ana bilgisayar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bundan yakla\u015f\u0131k 7 hafta sonra, 29 Ekim\u2019de, Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019nden SRI International \u015firketinin bir bilgisayar\u0131na veri transferi ger\u00e7ekle\u015fti. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birka\u00e7 deneme yap\u0131ld\u0131. Y\u0131l sonuna kadar ARPAnet\u2019e ba\u011fl\u0131 olan bilgisayar say\u0131s\u0131 4\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131. <\/p>\n

1971: Birinci bilgisayar vir\u00fcs\u00fc gecikmedi<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Deneysel olarak t\u00fcm ARPAnet bilgisayarlar\u0131nda kendisini kopyalayan birinci bilgisayar vir\u00fcs\u00fc Creeper<\/strong> olu\u015fturuldu. Birebir y\u0131l telif hakk\u0131 olmayan yaz\u0131l\u0131 metinlerin elektronik ortama ta\u015f\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in birinci ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Michael Hart\u2019\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 Gutenberg Projesi\u2019yle ABD\u2019nin Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Deklarasyonu, sistemdeki t\u00fcm bilgisayarlarla payla\u015f\u0131ld\u0131. <\/p>\n

Tekrar birebir y\u0131l e-posta kavram\u0131n\u0131n temelleri at\u0131ld\u0131. Ray Tomnilson bu sistemin kodlar\u0131n\u0131 yazan birinci ki\u015fiydi. ARPAnet\u2019e ba\u011fl\u0131 olan iki bilgisayar ortas\u0131nda birinci e-posta trafi\u011fi ba\u015flad\u0131. 1973 y\u0131l\u0131na geldi\u011fimizde, ARPAnet \u00fczerindeki trafi\u011fin 4\u2019te 3\u2019\u00fcn\u00fc <\/strong>e-postayla olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. <\/p>\n

1974: ARPAnet\u2019in sonu, k\u0131talararas\u0131 internetin ba\u015flang\u0131c\u0131<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

May\u0131s ay\u0131nda \u0130letim Denetim Protokol\u00fc \/ \u0130nternet Protokol\u00fc<\/strong> olarak bilinen TCP\/IP isminden bir sistem i\u00e7in birinci ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131. Yery\u00fcz\u00fcndeki ARPAnet gibisi t\u00fcm sistemler, kendisi dahil TCP\/IP\u2019ye ba\u011fland\u0131. <\/p>\n

1980: \u0130nternetin “babas\u0131” Tim Barners-Lee ile tan\u0131\u015f\u0131n<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Tim Barners Lee\u2019yi hat\u0131rlad\u0131n\u0131z m\u0131? Bir vakitler annesi birinci ticari bilgisayar\u0131 geli\u015ftiren o k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuk b\u00fcy\u00fcd\u00fc, CERN\u2019de yaz\u0131l\u0131mc\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya<\/strong> ba\u015flad\u0131. Lee, bu i\u015finde geli\u015ftirdi\u011fi yaz\u0131l\u0131mlardan ilham alarak, d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fini k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015ftirecek, internetin kap\u0131lar\u0131n\u0131 herkese a\u00e7acak bir teknoloji \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

1983: \u015eahs\u00ee bilgisayar \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131yor<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Yeti\u015fkin insanlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131, o vakitler \u00e7ok k\u0131ymetli olan ferd\u00ee bilgisayarlara sahip olmaya ba\u015flad\u0131lar. O denli ki ABD\u2019deki yeti\u015fkinlerin s\u0131rf %1.4\u2019\u00fc 1983\u2019te internete ba\u011flanabiliyorlard\u0131<\/strong>. T\u0131pk\u0131 y\u0131l Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019nde vazife yapan Paul Mockapetris, Alan \u0130smi Sistemi\u2019ni, yani DNS\u2019i geli\u015ftirdi. Art\u0131k internette da\u011f\u0131t\u0131lan rastgele bir kaynak i\u00e7in isimlendirme sistemi gerekiyordu. <\/p>\n

1985: …..com’un do\u011fu\u015fu<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Birinci ticari internet alan ismi, ABD\u2019li \u015firket Symbolics Inc taraf\u0131ndan \u201csymbolics.com\u201d olarak tescil edildi. <\/p>\n

1987: Apple olaya dahil oluyor fakat \u015f\u00f6yle:<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Macintosh bilgisayarlar\u0131yla ticari olarak b\u00fcy\u00fck muvaffakiyet yakalayan Apple, kendi Hypertext uygulamas\u0131 olan Hypercard<\/strong>\u2019\u0131 piyasaya s\u00fcrd\u00fc. Bug\u00fcn\u00fcn Mac\u2019lerinde bu \u00f6zellik Spotlight<\/strong> olarak isimlendiriliyor. <\/p>\n

1988: Tarihin birinci siber sald\u0131r\u0131s\u0131 ve birinci internet korsan\u0131<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Cornell \u00dcniversitesi\u2019nde bilgisayar bilimi \u00fczerine y\u00fcksek lisans yapan Robert Tappan Morris<\/strong>, tarihin birinci solucan vir\u00fcs\u00fc Morris\u2019i geli\u015ftirdi. \u0130nternet \u00fczerinden \u00e7ok say\u0131da bilgisayara bula\u015fan bu vir\u00fcs, o g\u00fcnlerde a\u011flara ba\u011fl\u0131 olan bilgisayarlar\u0131n %10\u2019ununu tesiri alt\u0131nda b\u0131rakt\u0131. Morris 1986 y\u0131l\u0131nda bilgisayar doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yarg\u0131lanan birinci ki\u015fi oldu. Kendisi bug\u00fcn MIT\u2019de profes\u00f6r olarak misyon yap\u0131yor. <\/p>\n

1990: \u0130nternet taray\u0131c\u0131s\u0131, internet sitesi ve arama motorunun do\u011fu\u015fu<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Tim Barners-Lee, WorldWideWeb<\/strong> isminde bir cins taray\u0131c\u0131\/istemci program\u0131 i\u00e7in kod yazmaya ba\u015flad\u0131. Lee\u2019nin geli\u015ftirdi\u011fi, tarihin birinci web taray\u0131c\u0131s\u0131 oldu. \u0130nternetteki bilgileri tarayan birinci arama motoru Archie, o vakitler McGill \u00dcniversitesi’nde ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak vazife yapan Alan Emtage taraf\u0131ndan geli\u015ftirildi. Aral\u0131k ay\u0131nda CERN\u2019e ba\u011fl\u0131 olan birinci internet sitesi \u201cnxoc01.cern.ch\u201d yay\u0131nland\u0131. <\/p>\n

1992: Ortam renkleniyor<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Tim Barners-Lee, CERN\u2019deki ofisindeki 4 meslekta\u015f\u0131n\u0131n kurdu\u011fu pop m\u00fczik k\u00fcmesinin birinci foto\u011fraf\u0131n\u0131 internete y\u00fckledi. Bir y\u0131l sonra Netscape Navigator<\/strong> isminde bir internet taray\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n yeni versiyonu kullan\u0131ma sunuldu. Bu taray\u0131c\u0131, genel pazar\u0131n %90\u2019\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irdi. World Wide Web\u2019e rakip do\u011fmu\u015ftu. Netscape Navigator fiyatl\u0131 olunca rekabet ortadan kalkt\u0131. <\/p>\n

1993: Reklamlar ba\u015flas\u0131n:<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

May\u0131s ay\u0131nda O\u2019Reilly Digital Media isminde bir \u015firket, birinci ticari ve t\u0131klanabilir internet reklam\u0131 sunan internet sitesi K\u00fcresel Netwoek Navigator\u2019u yay\u0131nlad\u0131. T\u0131pk\u0131 y\u0131l Cambridge \u00dcniversitesi<\/strong>\u2019nde tarihin birinci Webcam\u2019i internet ortam\u0131na ba\u011fland\u0131:<\/p>\n

\u0130nternet art\u0131k bilginin formunu g\u00fczelden d\u00fczg\u00fcne de\u011fi\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131. Ansiklopediler beyin ise internet akl\u0131n ta kendisi olmu\u015ftu. T\u00fcm bunlara kar\u015f\u0131n insanlar\u0131n k\u0131ymetli bir k\u0131sm\u0131 hala interneti duymam\u0131\u015flard\u0131 bile. Sonraki 1 y\u0131l i\u00e7erisinde ferd\u00ee internet <\/strong>kullan\u0131m\u0131nda patlama ya\u015fanacakt\u0131. Nedeni ise a\u015fa\u011f\u0131da: <\/p>\n

1996: Nokia’dan internete giren birinci telefon<\/strong><\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\u0130\u00e7erisinde bir internet taray\u0131c\u0131s\u0131 olan birinci cep telefonu Nokia 9000 piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Birebir y\u0131l, g\u00fcn\u00fcn birinde sizi huduttan k\u00fcplere bindirecek olan birinci pop-up reklam\u0131 yay\u0131nland\u0131. <\/p>\n

1998: G\u00fczel geldin Google<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/b><\/p>\n

Google yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flad\u0131. Birinci versiyonunda 26 milyon internet sitesini<\/strong> dizininde bar\u0131nd\u0131r\u0131yordu. <\/p>\n

2001: Herkes e\u015fittir<\/b><\/p>\n

<\/b><\/p>\n

Tim Barners Lee ve tak\u0131m\u0131, Semantic Web<\/strong> olarak bilinen, bilginin bilgisayarlar taraf\u0131ndan daha kolay anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan<\/u> bir teknoloji geli\u015ftirdiler. <\/p>\n

2007: Se\u00e7imler, Wikipedia ve Google’\u0131n \u00f6nlenemez y\u00fckseli\u015fi<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

Estonya, internet \u00fczerinden se\u00e7im d\u00fczenleyen birinci \u00fclke olarak tarihe ge\u00e7ti. Birebir y\u0131l Wikipedia\u2019n\u0131n kullan\u0131m oranlar\u0131 y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131. Google\u2019\u0131n listeledi\u011fi internet siteleri ve uzant\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 2008\u2019e gelmeden 1 trilyonu buldu. <\/p>\n

2012: E-Ticarette d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/b><\/p>\n

Aral\u0131k ay\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki e-ticaret \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc 1 trilyon dolara ula\u015ft\u0131. \u00d6nder, 2000’li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda halka a\u00e7\u0131lan ABD’li \u015firket Amazon’du. Amazon, birinci olarak bir kitap sitesiydi, lakin vakitle A’dan Z’ye her \u015feyin bulundu\u011fu bir e-ticaret portal\u0131 haline gelmi\u015fti.<\/p>\n

2014: Ba\u011flar<\/b><\/p>\n

<\/strong><\/b><\/p>\n

18 ve 29 ya\u015f ortas\u0131ndaki internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131, \u00f6nemli bir alaka kurmak i\u00e7in internete g\u00fcvendi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Birebir y\u0131l internet kullan\u0131c\u0131s\u0131 say\u0131s\u0131 3 milyara <\/strong>ula\u015f\u0131yor. <\/p>\n

2021:<\/strong><\/b><\/p>\n

Bug\u00fcn d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda 4 milyar\u0131 a\u015fk\u0131n internet kullan\u0131c\u0131s\u0131 <\/strong>var. \u00dclkemizdeki internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 56 milyon<\/strong>. Toplumsal medya ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc platformlar\u0131, internette ge\u00e7irilen vaktin \u00e7ok de\u011ferli bir k\u0131sm\u0131na sahipler. <\/p>\n