{"id":34361,"date":"2022-05-28T19:42:04","date_gmt":"2022-05-28T16:42:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=34361"},"modified":"2022-05-28T19:42:04","modified_gmt":"2022-05-28T16:42:04","slug":"aklimiza-kazinmis-7-unutulmaz-arkadaslik-sitesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=34361","title":{"rendered":"Akl\u0131m\u0131za Kaz\u0131nm\u0131\u015f 7 Unutulmaz Arkada\u015fl\u0131k Sitesi"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nternet\u2019in 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla, bug\u00fcne kadar h\u00e2l\u00e2 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek konseptte web siteleri de hayat\u0131m\u0131za girmeye ba\u015flad\u0131. Ta\u015f\u0131nabilir uygulamalar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, telefonlar\u0131n daha ak\u0131llanmad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kan a<strong>rkada\u015fl\u0131k siteleri<\/strong>, daha evvel g\u00f6r\u00fclmemi\u015f halde her k\u00fcmeden insan\u0131 bir ortaya getirip tan\u0131\u015ft\u0131rabiliyordu. Asl\u0131nda bakacak olursan\u0131z Facebook&#8217;un birinci versiyonu bile temelde bir toplumsal medya mecras\u0131 de\u011fil, arkada\u015fl\u0131k sitesi olarak tasarlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>2010\u2019lu y\u0131llara kadar arkada\u015fl\u0131k siteleri, \u00fclkemizde en \u00e7ok ilgi g\u00f6ren platformlar\u0131 oldu. Bu durum Instagram, Twitter ve gibisi toplumsal medya platformlar\u0131 ile h\u00e2l\u00e2 bir bak\u0131ma devam ediyor. Lakin bu i\u00e7eri\u011fimizin konusu <strong>en d\u00fczg\u00fcn arkada\u015fl\u0131k siteleri <\/strong>denilince ak\u0131llara birinci gelen eski web siteleri olacak. Haz\u0131rsan\u0131z daima birlikte 90\u2019lar\u0131n sonundan ba\u015flayan<strong> nostaljik bir seyahate<\/strong> \u00e7\u0131kal\u0131m.<\/p>\n<p><b>Bir devrin unutulmaz arkada\u015fl\u0131k siteleri:<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>mIRC<\/li>\n<li>ICQ<\/li>\n<li>Yonja.com<\/li>\n<li>Orkut.com<\/li>\n<li>hi5<\/li>\n<li>Netlog<\/li>\n<li>MSN<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Bir periyot &#8220;internet&#8221; kavram\u0131 ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan mIRC:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/91\/2920534003d92edf33dae9a00bc47c33248d11f2.jpeg\"\/><\/p>\n<p>IRC (\u0130nternet Aktarmal\u0131 Sohbet) protokol\u00fc kullan\u0131larak Khaled Mardam taraf\u0131ndan yaz\u0131ld\u0131. T\u00fcm d\u00fcnyayla birlikte \u00fclkemizde de bir orta internet kavram\u0131yla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan <strong>mIRC<\/strong>, tahminen de en g\u00fczel arkada\u015fl\u0131k siteleri denilince birinci akla gelen isimlerden biri. 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda bir\u00e7ok ki\u015fiyi internet ve bilgisayar kavramlar\u0131yla tan\u0131\u015ft\u0131ran mIRC, yeniden birebir devirde internet kafe sahiplerine de varl\u0131k ve l\u00fcks kap\u0131lar\u0131n\u0131 bir bir aralam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u201c<em>ilkel<\/em>\u201d chat program\u0131n\u0131n bu kadar tan\u0131nan olmas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedenlerinden biri de sahiden ilkel olmas\u0131yd\u0131. Kolay bir aray\u00fcze sahip olan mIRC\u2019nin ba\u015f\u0131na oturan herkes bilgisayardan pek anlamasa bile <u>birka\u00e7 dakikada<\/u> program\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcp be\u015ferlerle konu\u015fmaya ba\u015flayabiliyordu. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde art\u0131k yaln\u0131zca kullan\u0131c\u0131 ismi yaz\u0131p y\u00fczlerce be\u015ferle direkt olarak sohbet etmeye ba\u015flayabildi\u011finiz bir program yahut site bulunmuyor. Ama mIRC h\u00e2l\u00e2 <strong>taklit yaz\u0131l\u0131mlar ve web siteleri<\/strong> ile g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir bi\u00e7imde devam ettiriyor.<\/p>\n<p><b>Anonim chatlerin cirit att\u0131\u011f\u0131 ICQ:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/91\/ecefbf6b633b5806f9ddef36a98facc1d71f2571.jpeg\"\/><\/p>\n<p>90\u2019lar\u0131n sonlar\u0131 ve 2000\u2019lerin birinci y\u0131llar\u0131 ortas\u0131nda internet d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en tan\u0131nan anl\u0131k iletile\u015fme ve tan\u0131\u015fma yaz\u0131l\u0131m\u0131 olan <strong>ICQ <\/strong>(Ay-Si-Qu, \u0130ngilizcede I Seek You c\u00fcmlesinin okunu\u015funa g\u00f6ndermedir.) <u>yerini MSN\u2019e b\u0131rakmadan evvel<\/u> bir jenerasyonun bilgisayar ba\u015f\u0131ndan kalkmamas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Hatta Mirabilis taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ICQ o kadar pop\u00fclerdi ki 1999 y\u0131l\u0131nda AOL isimli medya \u015firketi taraf\u0131ndan 270 milyon dolara sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Birinci ba\u015flarda yaln\u0131zca Windows i\u00e7in bir olan ICQ, AOL b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle birlikte taray\u0131c\u0131 \u00fczerinden de hizmet vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. ICQ\u2019ya kay\u0131t olanlara ise <strong>UIN <\/strong>olarak isimlendirilen ard\u0131\u015f\u0131k olarak da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f numaralar ile chat yaparlar. Yeni kullan\u0131c\u0131lar art\u0131k 100 milyonun \u00fczerindeki say\u0131lar ile \u00fcye olabilirken, ICQ\u2019nun d\u00fc\u015f\u00fck numaral\u0131 birinci \u00fcyelikleri eBay \u00fczerinden fahi\u015f fiyatlara sat\u0131l\u0131yor. ICQ \u015fu an <strong>ICQ New<\/strong> ismi alt\u0131nda daha \u00e7ok <strong>Skype ve Zoom gibisi <\/strong>g\u00f6r\u00fcnt\u00fc konferans ve haberle\u015fme uygulamas\u0131 olarak hizmet veriyor.<\/p>\n<p><b>Facebook yokken Yonja.com vard\u0131:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/91\/ac1a2556a3bb6c333a4afb9e2af70ad573f4e0fd.jpeg\"\/><\/p>\n<p>\u015eimdi Facebook daha k\u00fcresel olarak ortalarda yokken ortaya \u00e7\u0131kan ve arkada\u015f davetleriyle adeta bir saadet zinciri bi\u00e7imi b\u00fcy\u00fcyen <strong>Yonja<\/strong>, \u00fclkemizde bir periyot \u00e7ok tan\u0131nan olmu\u015ftu. 2002 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kan ve o vakit i\u00e7in toplumsal medya \u00fczere bir kavram olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201c<em>foto\u011frafl\u0131 ICQ<\/em>\u201d olarak tan\u0131mlanan Friendster\u2019\u0131n bir kopyas\u0131 olan Yonja, 2004 y\u0131l\u0131 itibariyle binlerce kullan\u0131c\u0131ya konut sahipli\u011fi yap\u0131yordu.<\/p>\n<p>Paral\u0131 \u00fcyelik sunmas\u0131 da \u00fcyelerin Yonja\u2019ya duydu\u011fu inanc\u0131 artt\u0131r\u0131yordu ve arkada\u015f etraf\u0131ndan birka\u00e7 ki\u015fi Yonja\u2019ya \u00fcye olmu\u015fsa, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n de \u00fcye olmamas\u0131 neredeyse imk\u00e2ns\u0131z oluyor. Lakin Yonja\u2019n\u0131n <strong>pop\u00fclerli\u011fi \u00e7ok uzun s\u00fcrmedi<\/strong>, zira Facebook; b\u00fcsb\u00fct\u00fcn fiyats\u0131z olarak ve daha geli\u015fmi\u015f bir aray\u00fczle \u00fclkemize geldi\u011fi birinci andan itibaren, internet piyasas\u0131n\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ele ge\u00e7irmi\u015f oldu. Bu nedenle Yonja da internetin unutulan siteleri ortas\u0131nda yerini ald\u0131.<\/p>\n<p><b>Google&#8217;un T\u00fcrk m\u00fchendislerinden Orkut B\u00fcy\u00fckk\u00f6kten&#8217;in kurdu\u011fu Orkut.com:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/91\/764d91b5e87f3098d464314874a4bb02f7b78251.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Facebook ile t\u0131pk\u0131 periyotta kurulan ve birka\u00e7 sene de olsa <em>Facebook ile m\u00fcsabakay\u0131 ba\u015faran<\/em> d\u00fcnyan\u0131n birinci toplumsal medya sitelerinden olan Orkut, \u00f6yk\u00fcs\u00fcyle de bir garip arkada\u015fl\u0131k sitesi olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. O periyotta Google\u2019da \u00e7al\u0131\u015fan Orkut B\u00fcy\u00fckk\u00f6kten taraf\u0131ndan tasarlanan ve kurucusunun ismini alan Orkut, Google taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyordu. 10 sene etkin kalan <strong>Orkut.com<\/strong>, nedendir bilinmez Brezilya\u2019da \u00e7ok derecede tan\u0131nan bir h\u00e2le gelmi\u015fti.<\/p>\n<p>Hatta Orkut Brezilya\u2019da o kadar pop\u00fclerdi ki Google siteyi Brezilya \u00fczerinden y\u00f6netmeye karar vermi\u015fti ve <strong>Brezilya\u2019da ofis a\u00e7may\u0131<\/strong> planl\u0131yordu. Ama Brezilya\u2019da dikkatlerin Orkut \u00fczerine \u00e7ekilmesi, bir\u00e7ok Orkut kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k \u00fczere kabahatlerden mahkemelerde yarg\u0131lanmas\u0131na neden olmu\u015ftu ve bir\u00e7ok davaya \u015fahsen Google da \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 2014 y\u0131l\u0131nda Google taraf\u0131ndan kapat\u0131lan Orkut internet alemine b\u00fcsb\u00fct\u00fcn veda etti. Sitenin kurucusu Orkut B\u00fcy\u00fckk\u00f6kten ise Hello isimli yeni bir platformla yoluna devam ediyor.<\/p>\n<p><b>\u00dcniversitelilerin vazge\u00e7ilmezi olmul hi5:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/91\/cfae2ed31b01541f9200d0b99a37c8df44de436a.jpeg\"\/><\/p>\n<p>\u00c7ak bir be\u015flik kavram\u0131n\u0131n \u0130ngilizce kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan <strong>hi5<\/strong>, t\u0131pk\u0131 vakitte \u00fclkemizde de \u00e7ok tan\u0131nan olan arkada\u015fl\u0131k sitesinin ismidir. 2007 itibariyle MySpace\u2019in akabinde en b\u00fcy\u00fck ikinci toplumsal a\u011f sitesi olan hi5, tekrar <strong>Facebook\u2019a yenik d\u00fc\u015fen<\/strong> arkada\u015fl\u0131k sitelerinin ba\u015f\u0131nda geliyor. Sitenin kullan\u0131m\u0131 ise \u00e7ok kolayd\u0131, kullan\u0131c\u0131lar profillerine foto\u011fraf y\u00fckl\u00fcyor ve bu profiller herkese a\u00e7\u0131k oluyordu. Ba\u015fka kullan\u0131c\u0131lar ise foto\u011fraflar\u0131n\u0131za bak\u0131p yorumluyordu ve bu kullan\u0131c\u0131lar ile mesajla\u015fabiliyordunuz.<\/p>\n<p>Bilhassa Facebook\u2019un \u00fclkemizde yayg\u0131nla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 2004-2006 y\u0131llar\u0131nda hi5, bir\u00e7ok farkl\u0131 k\u00fcmeden insan\u0131n tan\u0131\u015fmas\u0131na vesile olmu\u015f, \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinin vazge\u00e7ilmez <strong>toplumsal a\u011f sitesi<\/strong> h\u00e2line gelmi\u015ftir. Tekrar Yonja \u00fczere davet yoluyla s\u00fcratli yay\u0131lan hi5, ke\u015ffedilmesinin \u00e7abucak akabinde kullan\u0131c\u0131 ak\u0131n\u0131na u\u011fram\u0131\u015f bir arkada\u015fl\u0131k sitesidir.<\/p>\n<p><b>2010&#8217;lar\u0131n ba\u015f\u0131na damga vuran &#8220;emo&#8221; kavram\u0131n\u0131n do\u011fum yeri: Netlog<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/91\/da0b6c655f22f1a812d91e35441f591bd195a56b.jpeg\"\/><\/p>\n<p>\u00dclkece ismimizden kelam ettirdi\u011fimiz bir \u00f6teki b\u00fcy\u00fck arkada\u015fl\u0131k sitesi de <strong>Netlog <\/strong>olmu\u015ftu. Bu sefer ABD yerine Avrupa\u2019dan \u00e7\u0131kan Netlog, o periyot neredeyse inanmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131z olan <strong>10 milyonu ge\u00e7en kullan\u0131c\u0131ya<\/strong> sahip olduklar\u0131na dair yapt\u0131klar\u0131 reklamlar ile tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Kullan\u0131\u015f bak\u0131m\u0131ndan hi5\u2019a bir olduk\u00e7a benzeyen bu sitede, kullan\u0131c\u0131lar foto\u011fraf y\u00fckl\u00fcyor ve \u00f6teki kullan\u0131c\u0131lar bu foto\u011fraflar\u0131n alt\u0131na yorumlar at\u0131yordu.<\/p>\n<p>Vakitle e-posta adresine herg\u00fcn g\u00f6nderdi\u011fi onlarca spam e-posta ile b\u0131kt\u0131ran Netlog, bilhassa mak\u00fbs niyetli kullan\u0131c\u0131lar\u0131n istilas\u0131na u\u011framas\u0131n\u0131n akabinde pop\u00fclerli\u011fini yitirmi\u015f ve 2015 y\u0131l\u0131nda da b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><b>&#8230; ve hepimizin efsanesi MSN:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/91\/b3573b2fa28bc27bafe306d38f0c63846842268e.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Tam olarak bir arkada\u015fl\u0131k sitesi olmasa da MSN bug\u00fcn toplumsal medya kullanan bir\u00e7ok ki\u015fiyi \u201c<em>chat yapma<\/em>\u201d kavram\u0131 ile tan\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f yegane program. \u201cO durumuna \u015funu yazm\u0131\u015f\u201d, \u201c\u015eu \u015fu \u015fark\u0131y\u0131 payla\u015fm\u0131\u015f\u201d derken bizleri i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmayan garip bir toplumsal d\u00fcnyaya sokan MSN, bir ku\u015fa\u011f\u0131 adeta \u201c<strong>internet vampiri<\/strong>\u201d h\u00e2line getirmi\u015fti. Winamp\u2019tan dinlenen m\u00fcziklerin durumda payla\u015f\u0131lmas\u0131, g\u00f6nderilen ilkel emojiler ve \u00e7\u0131kartmalar derken sabahlara kadar iletile\u015fme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6kenleri bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in MSN\u2019de at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>MSN 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda bizlerin hayat\u0131nda o kadar de\u011ferli bir yere sahipti ki meskeninde bilgisayar olanlar\u0131n meskenine, olmayanlar\u0131n internet kafelere kapan\u0131p saatlerce arkada\u015flar\u0131 yahut ho\u015fland\u0131klar\u0131 \u015fah\u0131slarla mesajla\u015fmas\u0131na neden oluyordu. Pekala MSN\u2019e ne oldu? Ola\u011fan ki<em> Facebook belas\u0131<\/em> bu platformu da vurdu. Facebook\u2019un pop\u00fclerle\u015fmesiyle MSN\u2019in bir ehemmiyeti kalmam\u0131\u015f oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc MSN\u2019de yap\u0131lan her \u015fey daha geli\u015fmi\u015f ve g\u00f6ze hitap eden aray\u00fcz ile Facebook\u2019ta da yap\u0131labiliyordu.<\/p>\n<p>En uygun arkada\u015fl\u0131k siteleri denildi\u011finde daha akl\u0131m\u0131za bir\u00e7ok farkl\u0131 web sitesi gelebiliyor. Ancak hepsini bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplamak ne yaz\u0131k ki imk\u00e2ns\u0131z. Bu y\u00fczden bizlere nostalji ya\u015fatacak \u00e7oklukla tan\u0131nan isimlere listemizde yer vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Bu sitelerin bir birden fazla, i\u00e7erikte de belirtti\u011fimiz \u00fczere Facebook\u2019un pop\u00fclaritesi ve toplumsal a\u011flar\u0131 k\u00f6k\u00fcnden de\u011fi\u015ftirmesi nedeniyle tarihin raflar\u0131na g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f oldu.<\/p>\n<div> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nternet\u2019in 90\u2019l\u0131 y\u0131llarda yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla, bug\u00fcne kadar h\u00e2l\u00e2 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek konseptte web siteleri de hayat\u0131m\u0131za girmeye &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34362,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[942,1380,1003,863,2533],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34361"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34361"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34361\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34363,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34361\/revisions\/34363"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}