{"id":26904,"date":"2022-05-14T23:42:04","date_gmt":"2022-05-14T20:42:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=26904"},"modified":"2022-05-14T23:42:04","modified_gmt":"2022-05-14T20:42:04","slug":"uefi-nedir-ne-ise-fayda-nasil-kullanilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=26904","title":{"rendered":"UEFI Nedir, Ne \u0130\u015fe Fayda, Nas\u0131l Kullan\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p>Uzun y\u0131llard\u0131r bilgisayarlar\u0131m\u0131zda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z<strong> BIOS <\/strong>aray\u00fczleri son vakitlerde esasl\u0131 de\u011fi\u015fikliklere u\u011frad\u0131. <strong>UEFI <\/strong>olarak k\u0131salt\u0131lan yeni bir denetim aray\u00fcz\u00fc, \u00e7a\u011fda\u015f anakartlarda kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>Her ne kadar BIOS ve UEFI birbirinden farkl\u0131 teknolojiler olsa da UEFI, hem BIOS\u2019un vazifelerini ve daha fazlas\u0131n\u0131 yaparak bu eski sistemin yerini almas\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirildi. <strong><em>UEFI nedir, ne i\u015fe fayda ve nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r,\u00a0<\/em><\/strong>gelin daima birlikte<strong> Windows 10<\/strong> \u00fczerinde \u00f6\u011frenelim.<\/p>\n<p><b>UEFI Nedir?<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/183f8f1737740ce49193fa163ea8ff36c42b651c.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Uzun y\u0131llard\u0131r bilgisayarlar\u0131m\u0131zda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z BIOS, tahminen de bilgisayar d\u00fcnyas\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar en az de\u011fi\u015fen \u00f6zellik. Anakartta yer alan <strong>16 bitlik<\/strong> d\u00fc\u015f\u00fck bir i\u015fletim sistemi olan BIOS\u2019ta ba\u015flatma se\u00e7enekleri ve kimi donan\u0131m ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n denetimi \u00fczere hayli kolay s\u00fcre\u00e7ler yap\u0131labiliyordu. Ancak son y\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kan <strong><em>Birle\u015fik Geni\u015fletilebilir Eser Yaz\u0131l\u0131m\u0131 Aray\u00fcz\u00fc (UEFI)<\/em><\/strong>, eski ku\u015fak BIOS ekranlar\u0131n\u0131n yerini almaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Anakart \u00fczerinde bulunan <strong>OnBoard Flash<\/strong> bellek i\u00e7erisinde yer alan, a\u015fina oldu\u011fumuz klasik 16 bitlik BIOS ekran\u0131na nazaran daha g\u00f6ze hitap eden ve daha kolay bir aray\u00fcze sahip olan UEFI\u2019de BIOS\u2019ta yapabildi\u011finiz s\u00fcre\u00e7leri daha kolay bir bi\u00e7imde halledebiliyor ve hatta yaln\u0131zca mavi ekran ve yaz\u0131lardan olu\u015fan klasik BIOS ekran\u0131n tersine grafikler ve g\u00f6rsellerle desteklenmi\u015f UEFI aray\u00fcz\u00fcn\u00fc mouse ile denetim edebiliyorsunuz.<\/p>\n<p><b>UEFI ne i\u015fe fayda?<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/9d054f86fb510619e772641fbef4a636e02add0d.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Kendi ba\u015f\u0131na bir i\u015fletim sistemi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fimiz UEFI \u00fczerinden kullan\u0131c\u0131lar;\u00a0i\u015flemci s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131, fan suratlar\u0131n\u0131, sistemde bulunan depolama alanlar\u0131n\u0131, d\u00e2hili ekran kart\u0131 ayarlar\u0131n\u0131 ve i\u015flemci ayarlar\u0131n\u0131 denetim edip d\u00fczenleyebiliyor. Ayr\u0131yeten \u00e7a\u011fda\u015f anakartlar\u0131n UEFI ekranlar\u0131ndan<em> \u201coverclock\u201d<\/em> s\u00fcre\u00e7leri d\u00e2hi yap\u0131labiliyor.<\/p>\n<p>Sistemde bulunan t\u00fcm depolama alanlar\u0131na eri\u015filebildi\u011fi UEFI\u2019de, bilgisayar\u0131n ba\u015flatma \u00f6ncelikleri ayarlanabiliyor ve t\u00fcm listelenen disklere daha evvel BIOS\u2019ta oldu\u011fu \u00fczere <strong>2 TB s\u0131n\u0131rlamas\u0131 <\/strong>olmadan tek kesim h\u00e2linde de eri\u015febiliyor.<\/p>\n<p>Pekala 2 TB s\u0131n\u0131rlamas\u0131 nedir? Windows&#39;ta kullan\u0131lan <strong>NTFS <\/strong>evrak sistemi sayesinde eski BIOS ekranlar\u0131nda, sistemde bulunan disklerin sadece 2 TB alana kadar olan\u0131 listelenebiliyordu. Bu y\u00fczden \u015fayet 2 TB \u00fczeri bir diskiniz varsa bunu d\u00fczg\u00fcn olarak yap\u0131land\u0131ram\u0131yordunuz. Ancak UEFI ile birlikte gelen\u00a0<strong>GUID B\u00f6l\u00fcmleme Tablosu (GPT)<\/strong> ile birlikte UEFI kullan\u0131c\u0131lara, 2 TB&#39;tan b\u00fcy\u00fck disk k\u0131s\u0131mlar\u0131 olu\u015fturmas\u0131na m\u00fcsaade veriyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/6ccce19a24e8041a28186156ac78b6e7f96e25d9.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Ayr\u0131yeten bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kullan\u0131c\u0131lar, anakartlar\u0131nda bulunan 64 bit mimarisi kullanan RAM\u2019lerinin frekans suratlar\u0131n\u0131 yeniden UEFI \u00fczerinden artt\u0131rabiliyor.\u00a0\u00d6rnek verecek olursak; \u015fayet anakart\u0131n\u0131za 3200 Mhz surat\u0131nda bir RAM takm\u0131\u015fsan\u0131z bu RAM, siz UEFI ekran\u0131nda d\u00fczenleme yapmad\u0131k\u00e7a 3200 MHz yerine<strong> daha d\u00fc\u015f\u00fck bir temel frekans<\/strong> <strong>surat\u0131nda<\/strong> \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Basit\u00e7e UEFI aray\u00fcz\u00fcne ula\u015farak birka\u00e7 t\u0131klamayla RAM surat\u0131n\u0131z\u0131 belirtilen 3200 MHz band\u0131na \u00e7ekmeniz m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p><b>Windows 10\u2019da UEFI ekran\u0131na nas\u0131l girilir?<\/b><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Ad\u0131m #1:<\/strong> Ba\u015flat men\u00fcs\u00fcnden <em>\u201cAyarlar\u201d<\/em> uygulamas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Ad\u0131m #2:<\/strong> Ayarlar men\u00fcs\u00fcnden <em>\u201cG\u00fcncelle\u015ftirme ve G\u00fcvenlik\u201d<\/em> men\u00fcs\u00fcne girin.<\/li>\n<li><strong>Ad\u0131m #3:<\/strong> Sol barda bulunan <em>\u201cKurtarma\u201d<\/em> men\u00fcs\u00fcne girin.<\/li>\n<li><strong>Ad\u0131m #4:<\/strong> <em>\u201c\u015eimdi Yine Ba\u015flat\u201d<\/em> butonuna t\u0131klay\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Ad\u0131m #5:<\/strong><em>\u201cSorun Gider\u201d<\/em> se\u00e7ene\u011fine girin.<\/li>\n<li><strong>Ad\u0131m #6:<\/strong><em> \u201cGeli\u015fmi\u015f Se\u00e7enekler\u201d <\/em>k\u0131sm\u0131na giri\u015f yap\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Ad\u0131m #7:<\/strong><em> \u201cUEFI Donan\u0131m Yaz\u0131l\u0131m\u0131\u201d<\/em> se\u00e7ene\u011fine t\u0131klay\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Ad\u0131m #8:<\/strong> <em>\u201cYeniden Ba\u015flat\u201d<\/em> se\u00e7ene\u011fine t\u0131klay\u0131n ve s\u00fcre\u00e7 tamam.<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Ad\u0131m#1: Ba\u015flat men\u00fcs\u00fcnden <em>\u201cAyarlar\u201d<\/em> uygulamas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131n.<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/cae365753c80701d6f545027ab806403c50ef20b.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Ba\u015flat men\u00fcs\u00fcne t\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda a\u00e7ma\/kapatma d\u00fc\u011fmesinin \u00e7abucak \u00fczerinde bulunan ayarlar simgesine t\u0131klayarak <strong>Ayarlar<\/strong> <strong>men\u00fcs\u00fcne<\/strong> eri\u015febilirsiniz.<\/p>\n<p><b>Ad\u0131m#2: Ayarlar men\u00fcs\u00fcnden <em>\u201cG\u00fcncelle\u015ftirme ve G\u00fcvenlik\u201d<\/em> men\u00fcs\u00fcne girin.<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/4bafb4253c0dd58b507b7a9fd2f32ffaee9b5b55.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Ayarlar uygulamas\u0131na girdikten sonra kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kan listeden <strong>\u201cG\u00fcncelle\u015ftirme ve G\u00fcvenlik\u201d <\/strong>men\u00fcs\u00fcne giri\u015f yap\u0131n.<\/p>\n<p><b>Ad\u0131m#3: Sol barda bulunan <em>\u201cKurtarma\u201d<\/em> men\u00fcs\u00fcne girin.<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/315c70cfeea545e221e6dc0c4423ce55729e89e9.jpeg\"\/><\/p>\n<p>\u201cG\u00fcncelle\u015ftirme ve G\u00fcvenlik\u201d men\u00fcs\u00fcn\u00fcn sol k\u0131sm\u0131nda listelenen \u00f6zellik se\u00e7eneklerinden <strong>\u201cKurtarma\u201d k\u0131sm\u0131na<\/strong> giri\u015f yap\u0131yoruz.<\/p>\n<p><b>Ad\u0131m#4: <em>\u201c\u015eimdi Tekrar Ba\u015flat\u201d<\/em> butonuna t\u0131klay\u0131n.<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/1f81906beaa190983481925cbac3f84bf1396dd7.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Kurtarma men\u00fcs\u00fcnde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u201cGeli\u015fmi\u015f Ba\u015flang\u0131\u00e7\u201d ibaresinin alt\u0131nda bulunan <strong>\u201c\u015eimdi Tekrar Ba\u015flat\u201d butonuna<\/strong> t\u0131kl\u0131yoruz. Bu basamakta bilgisayar kendini yine ba\u015flatacak ve bizlere birtak\u0131m se\u00e7enekler sunacak.<\/p>\n<p><b>Ad\u0131m#5:<em> \u201cSorun Gider\u201d<\/em> se\u00e7ene\u011fine girin.<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/066cd1c742b7d11317d6f0949176a2e7626d5333.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Bilgisayar\u0131m\u0131z kendini tekrar ba\u015flatt\u0131ktan sonra direkt olarak a\u00e7\u0131lmak yerine bize kimi se\u00e7enekler sunacak. Bu ekranda <strong>\u201cSorun Gider\u201d (Troubleshoot) <\/strong>se\u00e7ene\u011fine t\u0131kl\u0131yoruz.<\/p>\n<p><b>Ad\u0131m#6: <em>\u201cGeli\u015fmi\u015f Se\u00e7enekler\u201d <\/em>k\u0131sm\u0131na giri\u015f yap\u0131n.<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/b211237f222b3fe4b45ca871b4dcfc2d6ee616c2.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Sorun Masraf k\u0131sm\u0131na t\u0131klad\u0131ktan sonra yeniden bize iki se\u00e7enek sunulacak. Burada <strong>\u201cGeli\u015fmi\u015f Se\u00e7enekler\u201d (Advenced Options) <\/strong>k\u0131sm\u0131na giri\u015f yap\u0131yoruz.<\/p>\n<p><b>Ad\u0131m#7: <em>\u201cUEFI Donan\u0131m Yaz\u0131l\u0131m\u0131\u201d<\/em> se\u00e7ene\u011fine t\u0131klay\u0131n.<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/b9a127374b10c0ce588b0b114c8d56b8027fd818.jpeg\"\/><\/p>\n<p>\u201cGeli\u015fmi\u015f Se\u00e7enekler\u201d k\u0131sm\u0131nda Windows bize bir\u00e7ok farkl\u0131 se\u00e7enek sunacak. Bu men\u00fcde <strong>\u201cUEFI Donan\u0131m Yaz\u0131l\u0131m\u0131\u201d (UEFI Firmware Settings)<\/strong> k\u0131sm\u0131na t\u0131kl\u0131yoruz.<\/p>\n<p><b>Ad\u0131m#8: <em>\u201cYeniden Ba\u015flat\u201d<\/em> se\u00e7ene\u011fine t\u0131klay\u0131n ve s\u00fcre\u00e7 tamam.<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/0f3d6311065b1b624f7f63ccb54bb7daee876ce0.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Son olarak <strong>UEFI Donan\u0131m Yaz\u0131l\u0131m\u0131 <\/strong>k\u0131sm\u0131na girdikten sonra Windows tekrar yeniden ba\u015flatma isteyecek. Tekrar Ba\u015flat se\u00e7ene\u011fine t\u0131klad\u0131ktan sonra art\u0131k Windows kendini direkt olarak UEFI ekran\u0131nda ba\u015flatacak.<\/p>\n<p><b>UEFI nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r?<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/73\/fc5209cadfdf701d90970a07a05ac7e0f0126111.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Bir evvelki ba\u015fl\u0131kta verdi\u011fimiz ad\u0131mlar\u0131 takip edip UEFI ekran\u0131na geldikten sonra UEFI kullan\u0131m\u0131, hangi ayarlar\u0131 yapmak istedi\u011finize nazaran de\u011fi\u015febilir. Her markan\u0131n anakart\u0131n\u0131n farkl\u0131 bir UEFI aray\u00fcz\u00fc kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmekte yarar var. Bu nedenle yapmak istedi\u011finiz s\u00fcre\u00e7leri kesin olarak belirledikten sonra, <strong>anakart\u0131n\u0131z\u0131n resmi sitesindeki makul anakart model<\/strong>i ve UEFI aray\u00fcz\u00fc i\u00e7in \u00f6zel olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015f y\u00f6nergeleri takip etmek en sa\u011fl\u0131kl\u0131 se\u00e7enek olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>MSI, ASUS ve ASRock \u00fczere anakart \u00fcreticilerinin kendi resmi sitelerinde anakart modelleri i\u00e7in UEFI BIOS g\u00fcncellemeleri, kullan\u0131m ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ve lisan paketleri bulunuyor. MSI\u2019\u0131n A320M-A PRO anakart\u0131 modelinden \u00f6rnek verecek olursak, bu anakarta yahut \u00f6teki bir MSI anakarta sahipseniz basit\u00e7e MSI\u2019\u0131n resmi sitesinde anakart modelinizi bulup lisan paketlerini indirebilir ve UEFI aray\u00fcz\u00fcn\u00fc T\u00fcrk\u00e7e bir bi\u00e7imde rahatl\u0131kla kullanabilirsiniz.<\/p>\n<div> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzun y\u0131llard\u0131r bilgisayarlar\u0131m\u0131zda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z BIOS aray\u00fczleri son vakitlerde esasl\u0131 de\u011fi\u015fikliklere u\u011frad\u0131. UEFI olarak k\u0131salt\u0131lan yeni bir &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26905,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[854],"tags":[970,1258,4445,539,4563],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26904"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26904"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26904\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26906,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26904\/revisions\/26906"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/26905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}