{"id":17068,"date":"2022-04-26T17:00:04","date_gmt":"2022-04-26T14:00:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=17068"},"modified":"2022-04-26T17:00:04","modified_gmt":"2022-04-26T14:00:04","slug":"kamusal-wi-fi-aglari-artik-tehlikeli-degil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=17068","title":{"rendered":"Kamusal Wi-Fi A\u011flar\u0131 Art\u0131k Tehlikeli De\u011fil"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nternette bulunan\u00a0!internet g\u00fcvenli\u011fi! yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okuyacak olursan\u0131z\u00a0bir\u00e7ok yaz\u0131da havaalan\u0131, kafe, otel ve \u00f6b\u00fcr kamusal alanlardaki Wi-Fi a\u011flar\u0131ndan <strong>uzak<\/strong> <strong>durman\u0131z<\/strong> gerekti\u011fi ihtarlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Fakat bilinmesi gereken bir nokta bulunuyor: art\u0131k kamusal Wi-Fi a\u011flar\u0131 eskisi kadar inan\u00e7s\u0131z de\u011fil. D\u00fcnyan\u0131n en tan\u0131nan internet sitelerinde uygulamaya konan <strong>HTTPS<\/strong> <strong>\u015fifrelemeyle<\/strong> birlikte, kamusal Wi-Fi a\u011flar\u0131na y\u00f6nelik ku\u015fkular art\u0131k b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde giderilmi\u015f durumda.<\/p>\n<p>Bu tip Wi-Fi a\u011flar\u0131ndan uzak durma tavsiyeleri, ekseriyetle internetteki birden fazla ba\u011flant\u0131n\u0131n \u015fifrelenmedi\u011fi periyoda aitti. Evvelden, \u015fifrelenmemi\u015f Wi-Fi paketler elde etmek \u00fczere yollarla birisi a\u011f ili\u015fkinize <strong>s\u0131zd\u0131\u011f\u0131nda<\/strong>, e-postalar\u0131n\u0131z\u0131 okuyabilirdi. T\u0131pk\u0131 makus niyetli bireyler \u015fifrelerinizi ya da oturum a\u00e7ma \u00e7erezlerinizi \u00e7alabilir, b\u00f6ylelikle en sevdi\u011finiz internet sitelerinde sizi <strong>taklit<\/strong> <strong>edebilirdi<\/strong>. HTTPS kullanan siteler g\u00fcvenliydi\u00a0ancak bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 <strong>bir elin parmaklar\u0131n\u0131<\/strong> ge\u00e7miyordu.<\/p>\n<p><b><strong>HTTPS \u015fifreleme olduk\u00e7a ucuzlad\u0131<\/strong><\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/42\/9dc506d31193d3a6e9af7889086dd224d09e3bd2.jpeg\"\/><\/p>\n<p>2010&#39;larla birlikteyse her \u015fey de\u011fi\u015fti.\u00a0Eric Butler taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan <strong>Firesheep<\/strong>&#39;le birlikte, inan\u00e7l\u0131 olmayan HTTP&#39;lere nas\u0131l s\u0131z\u0131labildi\u011fi g\u00f6sterildi ve internet siteleri bu durumu fark ederek daha inan\u00e7l\u0131 HTTPS&#39;ye y\u00f6nelmeye ba\u015flad\u0131. HTTP&#39;nin \u015fifrelenmi\u015f s\u00fcr\u00fcm\u00fc olan HTTPS <strong>tam<\/strong> <strong>vaktinde<\/strong> yayg\u0131nla\u015ft\u0131. Ge\u00e7en sene Google, t\u00fcm Gmail kullan\u0131c\u0131lar\u0131na HTTPS&#39;yi varsay\u0131lan olarak a\u00e7\u0131k hale getirdi ve haberlere bak\u0131l\u0131rsa bunu yapman\u0131n <strong>maliyeti<\/strong> <strong>epey<\/strong> <strong>d\u00fc\u015f\u00fck<\/strong> oldu. Donan\u0131m ve yaz\u0131l\u0131m alan\u0131ndaki geli\u015fmeler, taray\u0131c\u0131lar\u0131 \u015fifrelemeyi daha kolay ve ucuz hale getirdi.<\/p>\n<p>Bununla birlikte HTTPS&#39;nin t\u00fcm internete yay\u0131lmas\u0131 <strong>biraz<\/strong> <strong>vakit<\/strong> <strong>ald\u0131<\/strong>. Bunun nedeni, a\u011f y\u00f6neticilerinin ve site y\u00f6neticilerinin HTTPS konseyimi i\u00e7in gereken sertifikay\u0131 sat\u0131n alma ve y\u00fcklemede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zorluklard\u0131.\u00a0EFF&#39;nin yay\u0131nlanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu\u00a0Let\u2019s Encrypt sertifikalar\u0131n fiyats\u0131z olmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken,\u00a0Certbot, Let&#39;s Encyrpt&#39;ten fiyats\u0131z sertifka alma ve y\u00fcklemenin en kolay yolu olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok say\u0131da internet sitesi yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 ve HTML&#39;lerini HTTPS&#39;ye ge\u00e7i\u015f yapmak i\u00e7in de\u011fi\u015ftiriyor. \u0130lerleme o boyutlara geldi ki\u00a0ABD&#39;den y\u00fcklenen sayfalar\u0131n <strong>y\u00fczde 92<\/strong>&#39;si HTTPS \u015fifrelemeyle ger\u00e7ekle\u015fti. \u00d6teki \u00fclkelerde y\u00fczdeler h\u00e2l\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fck olsa da HTTPS ziyaret edilen sayfalar\u0131n <strong>bir\u00e7oklar\u0131n\u0131<\/strong> koruyor.\u00a0<\/p>\n<p><b><strong>HTTPS \u015fifreleme, hangi siteyi ziyaret etti\u011finizin g\u00f6r\u00fclmesini engellemiyor<\/strong><\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/42\/65b2bfdbeae2c8aeb335f3fbeae5480cc8e8f92d.png\"\/><\/p>\n<p>T\u00fcm m\u00fcdafaaya kar\u015f\u0131n h\u00e2l\u00e2 kimi tehlikeler <strong>devam<\/strong> <strong>ediyor<\/strong>. \u00d6rne\u011fin HTTPS irtibat\u0131n\u0131z\u0131 korusa da\u00a0<em>metadatan\u0131z\u0131<\/em> <strong>korumuyor<\/strong>. Yani HTTPS ile \u015fifrelenen bir siteyi ziyaret etti\u011finizde, sizin irtibat yolunuzda olan rastgele birisi sizin hangi alan ismi adresini, <strong>ne vakit ziyaret etti\u011finizi<\/strong> g\u00f6rebilir. Bununla birlikte bu bireyler, sizin bu sitede hangi sayfay\u0131 ziyaret etti\u011finizi, kullan\u0131c\u0131 isminizi ya da yollad\u0131\u011f\u0131n\u0131z iletileri <strong>g\u00f6remez<\/strong>. Sizin ziyaret etti\u011finiz sitelerdeki sayfalar\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 ve indirdi\u011finiz ya da y\u00fckledi\u011finiz evraklar\u0131n boyutlar\u0131n\u0131 g\u00f6rebilirler.<\/p>\n<p>Yani kamusal bir Wi-Fi a\u011f\u0131na ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, sizi izlemek isteyen bir ki\u015fi, bu <strong>metadatalara<\/strong> <strong>ula\u015fabilir<\/strong>. \u015eayet bu sizin i\u00e7in kabul edilebilir bir riskse, o halde kamusal Wi-Fi a\u011flar\u0131n\u0131 kullan\u0131rken tasa etmenize gerek yok. Buna ek olarak\u00a0bilgisayar\u0131n\u0131zdaki ya da ak\u0131ll\u0131 telefonuzdaki bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflar\u0131n sizi izlemesine yol a\u00e7abilir. Bundan ka\u00e7\u0131nman\u0131n en \u00e2l\u00e2 yolu, yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 daima <strong>en akt\u00fcel s\u00fcr\u00fcm\u00fcnde<\/strong> kullanman\u0131z.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/42\/69aa30fc7ffa91828d720a143781379cd47c5e1d.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Pekala <strong>devletlerin<\/strong> sizi g\u00f6zetlemesi ne olacak? Devletler internet \u00fczerinde kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ekseriyetle \u00fcst ak\u0131\u015f (upstream) bilgilerini izleyerek, geni\u015f bant sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7ekirdek y\u00f6nlendiricilerinden ya da cep telefonu \u015firketlerinden takip ediyor. \u015eayet durum buysa, devletler sizi kablosuz a\u011flardan oldu\u011fu \u00fczere <strong>kablolardan<\/strong> da takip edebilir.<\/p>\n<div> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nternette bulunan\u00a0!internet g\u00fcvenli\u011fi! yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okuyacak olursan\u0131z\u00a0bir\u00e7ok yaz\u0131da havaalan\u0131, kafe, otel ve \u00f6b\u00fcr kamusal alanlardaki Wi-Fi &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17069,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[1847,3349,1003,1059,1223],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17068"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17068"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17070,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17068\/revisions\/17070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17069"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}