{"id":13433,"date":"2022-04-20T04:06:03","date_gmt":"2022-04-20T01:06:03","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=13433"},"modified":"2022-04-20T04:06:03","modified_gmt":"2022-04-20T01:06:03","slug":"kuantum-bilgisayarlar-sahiden-her-seyi-degistirecek-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=13433","title":{"rendered":"Kuantum Bilgisayarlar Sahiden Her \u015eeyi De\u011fi\u015ftirecek mi?"},"content":{"rendered":"

Kuantum bilgisayarlar kelam konusu oldu\u011funda b\u00fcy\u00fck \u00fcreticilerin, bili\u015fim kesiminin en \u00f6nde gelenlerinden olan Google <\/strong>da dahil olmak \u00fczere, b\u00fcy\u00fck beklentileri var. Ge\u00e7en ay Google, \u201ckuantum \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u201d<\/strong> yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Bu haval\u0131 isim, ola\u011fan bilgisayarlar\u0131m\u0131z\u0131n yapamad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri yapan kuantum bilgisayarlar\u0131n habercisi.\u00a0<\/p>\n

\u0130simlerin tezli olmas\u0131n\u0131 bir kenara koyarsak, Google <\/strong>ve IBM\u2019e <\/strong>ek olarak bu alandaki daha k\u00fc\u00e7\u00fck firmalardan olan Rigetti \u00fczere rakipleri de t\u0131pk\u0131 donan\u0131m\u0131 kuantum bilgisayarlar\u0131nda temel <\/strong>olarak kullan\u0131yor. Bu da ge\u00e7mi\u015f on y\u0131lda bu alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n a\u015fik\u00e2r bir standarda eri\u015fti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n

M\u00fchendislik mi performans m\u0131?<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Bu teknolojide, en nihayetinde olay\u0131n geldi\u011fi nokta i\u015fin m\u00fchendisli\u011fi <\/strong>oluyor. Pratik bir kuantum bilgisayar m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca \u00e7ok k\u00fcbit <\/strong>\u00fcretmeye sarfiyat. Bu k\u00fcbitler, \u00e7oklu ge\u00e7it operasyonlar\u0131 i\u00e7in kuantum formunda kalmak durumunda. Ge\u00e7it operasyonu olarak isimlendirilen bu k\u00fcbitleri hem ferd\u00ee hem de k\u00fcme olarak manip\u00fcle etmek <\/strong>gerekiyor. Ayr\u0131yeten sonucu da okuyup hesaplama yap\u0131labiliyor.\u00a0<\/p>\n

Bu \u00f6zelliklerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131, Rydberg <\/strong>atomlar\u0131, Bose Einstein<\/strong> yo\u011fu\u015fmas\u0131 \u00fczere pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada da bu \u00f6zellikleri g\u00f6rd\u00fck. Tekrar de elimizdeki opsiyonlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 kullanabilece\u011fimiz teknolojiler de\u011fil.\u00a0<\/p>\n

Rastgelelik berbatt\u0131r<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Birinci geli\u015ftirilen teknolojilerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131nda nitrojen-bo\u015fluk merkezleri<\/strong> \u00fczere sistemler kullan\u0131ld\u0131. Bu teknolojilerde ana prensip, bula\u015f\u0131c\u0131 bir maddeyi kristaller \u00fczere yap\u0131lar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7irmeye y\u00f6neliyor. Ekseriyetle nitrojen, elmaslar\u0131n, silikonlar\u0131n ve ba\u015fka gere\u00e7lerin yerine kullan\u0131ld\u0131.\u00a0<\/p>\n

Bu sistemlerde en temel \u0131st\u0131rap, nitrojenin <\/strong>d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bir karbonla ba\u011flanamamas\u0131 sayesinde a\u00e7\u0131kta kalan elektronlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131yd\u0131. Bu yap\u0131n\u0131n en temel sorun ise elektronlar ortas\u0131nda ba\u011fla\u015f\u0131kl\u0131k kurulmas\u0131n\u0131n zorlu\u011fuydu<\/strong>. Bu zorlu\u011fun elektronlar ortas\u0131 uzakl\u0131k, optik izleme <\/strong>\u00fczere nedenleri vard\u0131. Kald\u0131 ki yap\u0131dan yap\u0131ya bu bo\u015fluklar farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor. K\u00fcbitleri e\u015flemek i\u00e7in a\u011f\u0131r ak\u0131m gerekse de temel sorun o de\u011fildi. Sorun, \u00f6b\u00fcr <\/strong>k\u00fcbitleri bu ak\u0131mdan etkilenmeyecek kadar \u00e2l\u00e2 bi\u00e7imde yal\u0131tmak idi.\u00a0<\/p>\n

Teknik olarak her farkl\u0131 elmas, her seferinde farkl\u0131 bir bilgisayar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oluyordu. Her seferinde kablolama ya da d\u00fczenleme yaparken d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 gerekiyordu.\u00a0<\/p>\n

\u0130terbiyum <\/strong>\u00fczere \u00f6teki gere\u00e7lerde de s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fan\u0131yor lakin bu meseleler biraz daha farkl\u0131. Burada kuantum durumu genelde tek <\/strong>bir iterbiyum iyonu \u00fczerine yerle\u015ftiriliyordu. Onun yerine kuantum durumu bir iyon pop\u00fclasyonu \u00fczerine yay\u0131ld\u0131. B\u00f6ylelikle en uzun vadeli kuantum durumlar\u0131ndan <\/strong>biri elde edilebiliyordu. Fakat bu da k\u00fcbitlerin pozisyonunu belirlemeyi zorla\u015ft\u0131r\u0131yordu. Sonu\u00e7ta kuantum k\u00fcbitleri bir \u0131\u015f\u0131k ve optik prosed\u00fcrle bedellendiriliyor.\u00a0<\/p>\n

\u00d6z\u00fcnde k\u00fcbit durum kristallerle etkile\u015fime giren \u0131\u015f\u0131kla <\/strong>ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu k\u00fcbitlerden daha fazla \u00fcretmek de haliyle daha sofistike <\/strong>optik sistemler gerektiriyor. \u00dcstelik bu d\u00fczeye kar\u015f\u0131n i\u015fin i\u00e7ine dola\u015f\u0131kl\u0131k ve e\u015flenme <\/strong>bir ortaya gelmeyecek. Haliyle bu basamakta m\u00fchendislik daha da karma\u015f\u0131k hale geliyor.\u00a0<\/p>\n

Rydberg atomlar\u0131 ve BEC, kuantum bilgisayarlar\u0131n yeni temeli<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Pratik olandan daha da uzakla\u015fan ara\u015ft\u0131rmac\u0131la Rydberg <\/strong>atomlar\u0131 ve Bose-Einstein yo\u011fu\u015fmas\u0131\u00a0<\/strong>\u00fczere tekniklere odakland\u0131. Rydberg atomlar\u0131 bir atomun en d\u0131\u015far\u0131daki atomlar\u0131n\u0131n fazla g\u00fc\u00e7 ile hareketlendirilmesi <\/strong>sonucu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yo. Bu d\u00fczeyde elektronlar daha \u00e7ok bir y\u0131ld\u0131z\u0131n etraf\u0131nda d\u00f6nen gezegenler <\/strong>\u00fczere hareket ediyor. Farkl\u0131 Rydberg durumlar\u0131 ortas\u0131ndaki ak\u0131m d\u00fczenlenerek k\u00fcbit yarat\u0131labiliyor.\u00a0<\/p>\n

Ne yaz\u0131k ki bu yap\u0131lar\u0131n da kendi tabiatlar\u0131 etkile\u015fime <\/strong>girmelerini\u00a0engelliyor, yani k\u00fcbit operasyonlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in foton de\u011fi\u015fimlerinde<\/strong> ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekiyor. Bu da k\u00fcbitlerin yarat\u0131lmas\u0131nda yeni zorluklar ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oluyor.\u00a0<\/p>\n

BEC ise \u00e7ok b\u00fcy\u00fck hasasiyetle ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck isabet <\/strong>oran\u0131yla k\u00fcbit olu\u015fturmaya ve odaklanmaya neden oluyor. Ayr\u0131yeten \u00fcretilmeleri de hayli kolay lakin bu kuantum yap\u0131lar\u0131 da \u00e7abucak yak\u0131nlar\u0131ndaki yap\u0131larla payda\u015fl\u0131k g\u00f6stermiyor.\u00a0<\/p>\n

S\u00fcperiletken k\u00fcbitler<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

S\u00fcperiletken <\/strong>k\u00fcbitler de art\u0131k hayat\u0131m\u0131za giriyor. Bu laboratuvar ola\u011fan\u00fcst\u00fcleri k\u00fcbit \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda alandaki en ba\u015far\u0131s\u0131z <\/strong>\u00f6rnekler. \u00d6b\u00fcr yandan \u00fcretilme formlar\u0131 sayesinde istenildi\u011fi formda manip\u00fcle edilebiliyor, b\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015flar\u0131 denetim alt\u0131na al\u0131nabiliyor. Bu da m\u00fchendislere daha geni\u015f ve rahat bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 yarat\u0131yor.\u00a0<\/p>\n

Fotonik <\/strong>k\u00fcbitler ise ba\u015far\u0131l\u0131 olan \u00fc\u00e7 alternatifin i\u00e7lerinde en kestirilemez olan\u0131. Sabit durmayan bu yap\u0131lar\u0131n \u00fczerinde yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kat\u0131l\u0131k ve isabet gerektiriyor. Bu da onlara \u00f6zel devrelerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 hayli s\u0131k\u0131nt\u0131 hale getiriyor.\u00a0<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak bu s\u00fcrecin en sonunda kazanan teknoloji<\/strong>, muhtemelen g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgisayarlardaki \u00fczere tek bir temel sistem olacak. Muhtemelen fotonik kuantum bilgisayarlar bu s\u00fcrecin kazanan\u0131 olacak ve s\u00fcperiletken k\u00fcbitler \u00fczerine in\u015fa edilecek \u00fczere duruyor.\u00a0Sonu\u00e7ta bu bilgisayarlar\u0131n <\/strong>bir noktada konutlar\u0131m\u0131zda kullan\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Gelecekte alternatifler <\/strong>gelecek olsa da eserin ticarile\u015febilmesi i\u00e7in performanstan evvel m\u00fchendislik ve maliyetler geliyor.\u00a0<\/p>\n

Gelecekte farkl\u0131 bilgisayarlar ortaya \u00e7\u0131kacak. Alfa nesli <\/strong>bizim bildi\u011fimiz bilgisayarlardan farkl\u0131 makineler kullanacak. O periyotta ortaya \u00e7\u0131kacak olan teknolojilerin geli\u015fi ise heyecan verici olacak.<\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kuantum bilgisayarlar kelam konusu oldu\u011funda b\u00fcy\u00fck \u00fcreticilerin, bili\u015fim kesiminin en \u00f6nde gelenlerinden olan Google da dahil olmak \u00fczere, b\u00fcy\u00fck …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13434,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[851],"tags":[1850,1419,2789,1885,1448],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13433"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13433"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13435,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13433\/revisions\/13435"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}