{"id":11804,"date":"2022-04-17T02:06:04","date_gmt":"2022-04-16T23:06:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=11804"},"modified":"2022-04-17T02:06:04","modified_gmt":"2022-04-16T23:06:04","slug":"internette-bir-birinci-olma-ozelligini-tasiyan-15-kiymetli-sey","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=11804","title":{"rendered":"Internette Bir Birinci Olma \u00d6zelli\u011fini Ta\u015f\u0131yan 15 K\u0131ymetli \u015eey"},"content":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en b\u00fcy\u00fck \u00fcniversitelerinden MIT\u2019de, 1962 y\u0131l\u0131nda \u00e7ok de\u011ferli bir birinci ya\u015fand\u0131. J.C.R. Licklider isimli bir bilim insan\u0131, <strong>Galaktik A\u011f <\/strong>kavram\u0131n\u0131 ortaya at\u0131p, internetin de temellerini atm\u0131\u015f oldu. Bu \u00e7al\u0131\u015fma meyvesini 1965 y\u0131l\u0131nda verdi ve birinci kere, o y\u0131l birden fazla bilgisayar kablolarla irtibat haline ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn milyarlarca bilgisayar, ak\u0131ll\u0131 telefon, tablet, hatta araba, televizyon ve kahve makinesi bile internet ili\u015fkisine sahip. Vaktinde bilgi transferi i\u00e7in yap\u0131lan bu bulu\u015f sayesinde art\u0131k 1 milyar insan<strong>\u00a0TikTok g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc<\/strong> \u00e7ekiyor. Bu m\u00fchlet zarf\u0131nda ise toplumsal medyan\u0131n hayat\u0131m\u0131za girmesi \u00fczere pek \u00e7ok birinci ya\u015fand\u0131. Gelin internet tarihinin birincilerine daima birlikte bakal\u0131m.<\/p>\n<p><b>Birinci internet sitesi: World Wide Web, 1991<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/84b6cac5786880480c33efe13257769b8dee2660.jpeg\"\/><\/p>\n<p>\u0130nternet birinci olarak 1965 y\u0131l\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu fakat birinci internet sitesiyle tan\u0131\u015fmam\u0131z y\u0131llar s\u00fcrd\u00fc. Bunun nedeni ise epeyce kolayd\u0131. \u0130nternet kurumlar\u0131n haberle\u015flemeleri i\u00e7in vard\u0131. Fakat bug\u00fcn bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en de\u011ferli ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerde \u00e7al\u0131\u015fan <strong>Tim Barners Lee<\/strong>, &#8220;www&#8221; olarak bildi\u011fimiz a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 <strong>World Wide Web <\/strong>olan kavram\u0131 hayat\u0131m\u0131za soktu. Takvimler 1991&#39;i g\u00f6steriyordu. Bu site pek \u00e7ok \u015feyi de\u011fi\u015ftirdi. G\u00fcn\u00fcmz\u00fcdeki akt\u00fcel internet sitelerinin say\u0131s\u0131 ise<strong> 1.8 milyar\u0131 <\/strong>ge\u00e7mi\u015f durumda. Bu say\u0131 daha 2016 y\u0131l\u0131nda 900 milyon civarondayd\u0131, 3 y\u0131lda 2&#39;ye katland\u0131. Napt\u0131n be Tim reyis&#8230;<\/p>\n<p><b>World Wide Web\u2019e y\u00fcklenmi\u015f birinci foto\u011fraf:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/5455f208199d6511b7ee8d325b83125837442fee.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Elbette y\u00fcklenen birinci foto\u011fraf da Tim Barners Lee&#39;nin kurdu\u011fu internet sitesinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Yak\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve takip etti\u011fi bir rock m\u00fczik k\u00fcmesi olan &#8220;Les Horribles Cernettes&#8221; \u00fcyelerini foto\u011frafta g\u00f6r\u00fcyoruz. Her ne kadar <strong>\u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fck ve g\u00f6rsel kalite<\/strong> olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fczden uzak kalsa da k\u0131ymetli bir eksik daha\u00a0var: Ablalar\u0131m\u0131z dudak b\u00fcz\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi unutarak, b\u00fcy\u00fck bir ak\u0131m\u0131 ba\u015flatan taraf olma baht\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n<p><b>Sonu &#8220;.com&#8221; ve &#8220;.net&#8221; ile biten birinci internet siteleri<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/ce8fe7ac7df76618a991d520316740b2e6c1da87.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Birinci internet sitesi 1991 y\u0131l\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olabilir lakin bundan y\u0131llar evvel sitelerin i\u015fleyebilmesi ismine &#8220;alan ad\u0131&#8221; yada &#8220;domain&#8221; kavram\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar bitmi\u015fti. \u00d6rne\u011fin birinci &#8220;.com&#8221; domaini <strong>15 Mart 1985<\/strong> tarihinde Symbolics isimli bir bilgisayar \u015firketi taraf\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Symbolics.com, 2009 y\u0131l\u0131nda el de\u011fi\u015ftirdi ve \u015fu anda dijital bir m\u00fcze olarak hayat\u0131na devam ediyor.\u00a0<\/p>\n<p>Birinci &#8220;.net&#8221; uzant\u0131l\u0131 internet sitesi ise <strong>1 Ocak 1985 <\/strong>tarihinde al\u0131nm\u0131\u015f olan Nordu.net isimli e\u011ftim sitesi. Site h\u00e2l\u00e2 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz standarlar\u0131n\u0131 yakalayamayan bir aray\u00fcz\u00fcyle hizmet vermeye devam ediyor.<\/p>\n<p><b>G\u00f6nderilen birinci e-posta:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/21a162e8bcc3cfc4c01754297275366161c76216.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Yaz\u0131l\u0131mc\u0131\u00a0Ray Tomlinson, 1971 y\u0131l\u0131nda birinci e-postay\u0131 g\u00f6nderen ki\u015fi oldu. Postada ise Q klavyelerin birinci harflerinden olu\u015fan &#8220;<strong>QWERTYUIOP<\/strong>&#8221; iletisi yaz\u0131yordu. Tomnilson, bu ad\u0131m\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fczde %70&#39;i spam ve reklam trafi\u011finden ibaret olan <strong>e-postay\u0131 <\/strong>icat etmi\u015fti.<\/p>\n<p><b>Birinci e-ticaret sitesi: Amazon<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/15faf01a7e0650b0196b5fbdcfe89f97d9a4f3dd.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Evvel lokal ve sonra da global manada hizmet veren birinci e-ticaret sitesi Amazon.com&#39;dur. Art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n en varl\u0131kl\u0131 iki insan\u0131ndan birisi olan Jeff Bezos, <strong>1994 y\u0131l\u0131nda<\/strong> k\u00fc\u00e7\u00fck ve tek ki\u015filik ofisinde Amazon&#39;u <strong>kitap satmak<\/strong> i\u00e7in kurdu. \u0130nternetten kitap almak insanlar\u0131 o denli bir cezbetti ki Amazon, vakitle eser gam\u0131n\u0131 geni\u015fletti. Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n \u00e7abucak hemen her b\u00f6lgesinde hizmet veren, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en b\u00fcy\u00fck \u015firketlerinden birisi haline geldi.<\/p>\n<p><b>Amazon\u2019da sat\u0131lan birinci eser:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/254d79e8cb7e816da667d5c43a4450b5c3f4f4bf.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Birinci e-ticaret sitesinde sat\u0131lan birinci esere de yer vememiz laz\u0131m. Bilim insan\u0131\u00a0Dougles Hofstadter taraf\u0131ndan yaz\u0131lan bu kitap, internette ve m\u00fcnasebetiyle Amazon&#39;da\u00a0sat\u0131lan birinci eser oldu. Tarih\u00a0<strong>3 Nisan 1995<\/strong> idi.\u00a0Kitab\u0131n T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise \u015f\u00f6yle:\u00a0Ak\u0131\u015fkan Kavramlar\u0131 ve Yarat\u0131c\u0131 Analojiler: Fikrin Temel Sistemlerinin Bilgisayar Modelleri&#8230;<\/p>\n<p><b>Webcam ile yap\u0131lan birinci canl\u0131 yay\u0131n:<\/b><\/p>\n<p><div><\/div>\n<\/p>\n<p>Cambridge \u00dcniversitesi\u2019ndeki birtak\u0131m ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ba\u015fka odadaki kahve makinesini g\u00f6rebilmek i\u00e7in odaya\u00a0webcam yerle\u015ftirdiler.\u00a0<strong>1991 y\u0131l\u0131nda<\/strong> ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu deney, bir kamera ile internet \u00fczerinden yap\u0131lan birinci canl\u0131 imaj transferi oldu. Bir \u00f6teki deyi\u015fle webcam yay\u0131n\u0131n\u0131 birinci kere bilim insanlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n<p><b>Birinci emoji kullan\u0131m\u0131 \ud83d\ude42<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/cd61b681b8b4797347de49758ff5ec771d776160.jpeg\"\/><\/p>\n<p>\u0130nternet \u00fczerine yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda rol alan Scott Fahlman, <strong>19 Eyl\u00fcl 1982<\/strong>&#39;de bir bilgisayardan bir di\u011fer bilgisayara emoji g\u00f6nderen birinci ki\u015fi oldu. G\u00f6nderilen iletinin T\u00fcrk\u00e7e kar\u015f\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p><em>\u015eakac\u0131 arkada\u015flar i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki karakter k\u00fcmesini \u00f6neriyorum:<\/em><\/p>\n<p><em>\ud83d\ude42<\/em><\/p>\n<p><em>Yandan okuyun. Asl\u0131nda bunu, mevcut\u00a0e\u011filimleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda latife olmayan \u015feyleri de s\u00f6z etmek i\u00e7in kullanabiliriz. Bu t\u00fcrl\u00fc bir durumda, \u015funu kullan\u0131n:<\/em><\/p>\n<p><em>\ud83d\ude41<\/em><\/p>\n<p><b>\u0130nsanlar\u0131 tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcren birinci aldat\u0131c\u0131 reklam banner&#39;\u0131:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/4858da59657b5cff92ac2348f8ebf5612518f89b.jpeg\"\/><\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en tan\u0131nan internet sitelerinden olan ve Reddit&#39;in de sahibi Wired.com, 27 Ekim 1994&#39;te bir prensip imza att\u0131. Telekom \u015firketi <strong>AT&#038;T&#39;<\/strong>nin verdi\u011fi bu reklam, insanlar\u0131 aldat\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde y\u00f6nlendiriyordu. Herhalde art\u0131k kar\u015f\u0131n\u0131za &#8220;Buraya hi\u00e7 t\u0131klad\u0131n m\u0131?&#8221; diye bir teklam \u00e7\u0131ksa \u00e7ok da \u015fey etmezsiniz.<\/p>\n<p><b>\u0130nternet \u00fczerinden oynanan ilk\u00a0multiplayer (\u00e7ok oyunculu) oyun:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/3145750d190de16c62c05bc0fdeac3c3ad0d2431.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Oyunlar\u0131n ge\u00e7imi\u015fi ticaretten de eskidir. Tekrar iki bilim insan\u0131\u00a0Roy Trubshaw ve Richard Bartle, 1978&#39;de internet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla oynanan birinci oyunu tasarlad\u0131lar. Tarihteki birinci \u00e7evrimi\u00e7i oyunun ismi ise Multi-user Dungen oldu. Yani T\u00fcrk\u00e7esi ile \u00c7ok-kullan\u0131c\u0131l\u0131 Zindan. \u015eimdilerde ise <strong>100 ki\u015finin<\/strong> bir yere toplan\u0131p para\u015f\u00fctlerle k\u00f6y kasaba ya\u011fmalad\u0131\u011f\u0131 oyunlar tan\u0131nan. Te\u015fekk\u00fcrler Trubshaw ve Bartle.<\/p>\n<p><b>Birinci arama motoru:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/48c56d6d97d4beec8e8e7176bf4f5b06d22067d6.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Google&#39;\u0131n kurulu\u015fundan 8 y\u0131l evvel, 1990 y\u0131l\u0131nda ABD&#39;de yer lan McGill \u00dcniversitesi&#39;ndeki bir \u00f6\u011frenci olan Alan Emtage, birinci arama motoru Archie&#39;yi kurdu. Yani Google birinci de\u011fildi. Archie&#39;nin gayesi ise <strong>FTP ar\u015fivlerinde<\/strong> aranan belgeleri bulmakt\u0131. Site hala t\u0131pk\u0131 isim ve dizaynla sembolik olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p><b>Birinci Facebook profili:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/508b895353a0f04d7dbdffaad0fd192c42419ba8.jpeg\"\/><\/p>\n<p>\u0130ddia edebilece\u011finiz \u00fczere bu profil<strong> Mark Zuckerberg<\/strong>&#39;e ili\u015fkin. Asl\u0131nda Zuckerberg&#39;in Facebook \u00fcye numaras\u0131 4, lakin birinci 3 \u00fcyelik adresine ula\u015f\u0131lam\u0131yor. Bu da Zuck&#39;\u0131 birinci Facebook \u00fcyesi yap\u0131yor. Birebir ticari ba\u015far\u0131y\u0131 bir kafe a\u00e7\u0131p birinci \u00e7ay\u0131 i\u00e7en ki\u015fi olarak taklit etmek komik olabilir.\u00a0Zuckerbergi ise zamanla\u00a0elinde bulundurdu\u011fu bilgi g\u00fcc\u00fcyle d\u00fcnyan\u0131n en tesirli isimlerinden birisi haline geldi. Facebook, WhatsApp ve Instagram&#39;\u0131 d\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 kullan\u0131yor.\u00a0<\/p>\n<p><b>Twiiter&#39;da at\u0131lan birinci Tweet:<\/b><\/p>\n<p><b><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/fe6e8459d7cf54893f08144e22d4885ac09ad219.jpeg\"\/><\/b><\/p>\n<p>Twitter&#39;\u0131n kurucusu Jack Dorsey, siteyi kurdu\u011fu y\u0131l olan 2006&#39;da birebir vakitte Jack ismindeki birinci <strong>Twitter profilini<\/strong> de a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Profilini ayarlarken de \u00fcstte g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz birinci tweeti payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><b>Intagram&#39;da payla\u015f\u0131lan birinci foto\u011fraf:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/ead53fc3256382e540bc69f069dd8661a438569e.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Instagram&#39;\u0131n kurucular\u0131ndan olan\u00a0Kevin Systrom, <strong>17 Temmuz 2010<\/strong>&#39;da tarihin birinci Instagram payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131. Systrom ve orta\u011f\u0131 k\u0131sa m\u00fchlet sonra Instagram&#39;\u0131 Facebook&#39;a satt\u0131. Sonra uygulamay\u0131 de\u011fi\u015fik bir hale getiren Zuckerberg ile ortalar\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. Systrom ve orta\u011f\u0131 Instagram&#39;dan istifa etti, geriye yaln\u0131zca bu foto\u011fraf kald\u0131.<\/p>\n<p><b>YouTube&#39;a y\u00fcklenen birinci g\u00f6r\u00fcnt\u00fc:<\/b><\/p>\n<p><div><\/div>\n<\/p>\n<p>YouTube&#39;un kurucular\u0131ndan olan Jawed Karim, &#8220;Hayvanat bah\u00e7esinde ben&#8221; isimli g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc bundan 14 y\u0131l evvel YouTube&#39;a y\u00fckledi. G\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme say\u0131s\u0131 ise \u015fu an <strong>78 milyonun <\/strong>\u00fczerinde. Jawed&#39;in YouTube kanal\u0131nda ise yaln\u0131zca bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc var ve abone say\u0131s\u0131 640 bini bulmu\u015f durumda. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise YouTube her saniye <strong>y\u00fczlerce saatlik<\/strong> g\u00f6r\u00fcnt\u00fc y\u00fckleniyor.<\/p>\n<p><b>Bonus: Webtekno.com&#39;un birinci tasar\u0131m\u0131:<\/b><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.webtekno.com\/images\/editor\/default\/0002\/26\/677de7a4d4f77fb1c7f579e36d081cb0d7d176d4.jpeg\"\/><\/p>\n<p>Yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 2013 y\u0131l\u0131ndan bu yana sizler internet, teknoloji, bilim ve toplumsal medya hakk\u0131ndaki birincileri aktarmaya devam ediyoruz. \u00dcstteki tasar\u0131m da\u00a0aram\u0131zdaki <strong>samimiyet<\/strong> i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131c\u0131 s\u00f6z ediyor. \u015eimdilerde ise milyonlarca takip\u00e7i ve okuyucuya sahip kocaman bir aileyiz. G\u00fcndemi daha yak\u0131ndan takip etmek i\u00e7in ta\u015f\u0131nabilir uygulamam\u0131z\u0131 da a\u015fa\u011f\u0131dan indirebilirsiniz:<\/p>\n<div> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn en b\u00fcy\u00fck \u00fcniversitelerinden MIT\u2019de, 1962 y\u0131l\u0131nda \u00e7ok de\u011ferli bir birinci ya\u015fand\u0131. J.C.R. Licklider isimli bir bilim insan\u0131, Galaktik A\u011f &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11805,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[15],"tags":[934,1412,2514,1003,1059],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11804"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11804"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11804\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11806,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11804\/revisions\/11806"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11804"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}