{"id":10706,"date":"2022-04-14T22:48:04","date_gmt":"2022-04-14T19:48:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=10706"},"modified":"2022-04-14T22:48:04","modified_gmt":"2022-04-14T19:48:04","slug":"toplumsal-medya-platformlarinin-duzmece-haberlerle-cabasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/?p=10706","title":{"rendered":"Toplumsal Medya Platformlar\u0131n\u0131n D\u00fczmece Haberlerle \u00c7abas\u0131"},"content":{"rendered":"

\u0130ngiltere\u2019de bir sonraki se\u00e7im i\u00e7in kampanyalar \u015fimdiden ba\u015flad\u0131. Se\u00e7imin tarihi \u015fimdi net olarak muhakkak de\u011fil, fakat \u00e7evrimi\u00e7i mecralarda yay\u0131nlanan siyasi reklamlar istikrarl\u0131 bir formda art\u0131\u015f g\u00f6steriyor. Son 90 g\u00fcn i\u00e7erisinde \u0130ngiltere\u2019deki siyasi partilerden Tories, Facebook reklamlar\u0131na neredeyse 100.000 sterlin harcarken, Brexit partisi daha fazla bir harcama ile tam 107.000 sterlini Facebook reklamlar\u0131na verdi.<\/p>\n

Bu say\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 bile, son birka\u00e7 y\u0131lda toplumsal medya reklamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne kadar ileriye gitti\u011fini g\u00f6steriyor. ABD merkezli toplumsal medya platformlar\u0131 ise bu siyasi reklamlar\u0131n boyutunu g\u00f6rerek gitgide \u015feffaf bir anlay\u0131\u015fa ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Toplumsal medya mecralar\u0131, dezenformasyon i\u00e7eren haberlerden hayli ka\u00e7maya ba\u015flad\u0131\u00a0ve hatta \u00c7in \u00fczere \u00fclkelerle ferd\u00ee bilgi kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fi gerek\u00e7esiyle adeta sava\u015ft\u0131.<\/p>\n

Pekala, sahiden bu toplumsal medya platformlar\u0131 uydurma haberlere kar\u015f\u0131 yeteri kadar korunma sa\u011fl\u0131yor ve bu haberlerin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyebiliyor mu? Gelin daima bir arada tan\u0131nan toplumsal medya uygulamalar\u0131n\u0131n politik uydurma haberlerle nas\u0131l gayret ettiklerine g\u00f6z atal\u0131m.<\/p>\n

Facebook<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck toplumsal a\u011f\u0131, 2016 y\u0131l\u0131nda Amerika ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7iminde manip\u00fclasyon yapt\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle b\u00fcy\u00fck yapt\u0131r\u0131mlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015f ve adeta ba\u015f\u0131 kedere girmi\u015fti. Facebook, fiyatl\u0131 reklamlara ait standartlar\u0131n\u0131 h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok net formda payla\u015fm\u0131yor ve bu da reklam verenler i\u00e7in bir bo\u015flu\u011fa neden oluyor. Bu bo\u015fluk, \u00f6zellikse siyasi reklam verenler i\u00e7in bir f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Brexit partisi son 7 g\u00fcnde 19.600 sterlin bedelinde bir reklam kampanyas\u0131 haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n

Facebook\u2019ta \u00e7ok fazla harcama yapmak ise her vakit tesirli olaca\u011f\u0131n\u0131z manas\u0131na gelmiyor. \u015eirket taraf\u0131ndan sabitlenmemi\u015f olan politik reklamc\u0131l\u0131k standartlar\u0131n\u0131n en k\u0131ymetli istikametlerinden birisi algoritmalar. ABD ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinde Donald Trump'\u0131n tak\u0131m\u0131n\u0131n reklam ba\u015f\u0131na \u00f6b\u00fcr rakibine nazaran daha az \u00f6deme yapt\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Bu algoritma ise h\u00e2l\u00e2 tehlikeli boyutlarda kullan\u0131labiliyor.<\/p>\n

Instagram<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Facebook\u2019ta ge\u00e7ersiz haberler s\u0131kl\u0131kla d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli haber sitelerinde yap\u0131lan savlara temasl\u0131 bir halde yay\u0131l\u0131yor. Bu durum, bir ki\u015fi birebir ili\u015fkiyi her yine g\u00f6nderdi\u011finde, yanl\u0131\u015f savlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltan bir denetimin kullan\u0131labilece\u011fi manas\u0131na geliyor. Instagram\u2019da ise uydurma haberlerin bir\u00e7ok, otomatik olarak bulman\u0131n ve i\u015faretlemenin \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu imgeler, ekran imajlar\u0131 ve metin ba\u015fl\u0131klar\u0131 bi\u00e7iminde yay\u0131yor. Bu y\u00fczden Instagram h\u00e2l\u00e2 uydurma haberlerin s\u00fcratlice yay\u0131labildi\u011fi bir mecra.<\/p>\n

YouTube<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

YouTube, asl\u0131nda data ihlallerine ve manip\u00fclasyonlara hayli \u00f6nemli kar\u015f\u0131 koyan bir platform olarak biliniyor. YouTube bilhassa siyasi i\u00e7erikli ge\u00e7ersiz haberlerin yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6b\u00fcr mecralara nazaran uygun olmayan bir platform. Bilhassa siyaset\u00e7iler taraf\u0131ndan ziyanl\u0131 i\u00e7erikler engellenebiliyor. Fakat, yeniden de YouTube\u2019da da uydurma bilgilendirmeler yap\u0131lm\u0131yor de\u011fil. Bilhassa d\u00fcz d\u00fcnyac\u0131lar ve aya hi\u00e7 gidilmedi tezini ortaya atan \u015fah\u0131slar taraf\u0131ndan y\u00fcklenen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin a\u00e7\u0131klama k\u0131sm\u0131na eklenen Wikipedia kontaklar\u0131, uydurma haberlerin bir kayna\u011f\u0131 varm\u0131\u015f \u00fczere g\u00f6r\u00fcnmesini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Google<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Google, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck arama motoru olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00f6nemli bir reklam alan\u0131 olarak da faaliyet g\u00f6steriyor. Son alt\u0131 ayda \u0130ngiltere\u2019de 400.000 adet siyasi reklam g\u00f6steren \u015firket, bu reklamlar i\u00e7in 32.000 sterlin harcad\u0131. \u015eirketin reklam k\u00fct\u00fcphanesinde, \u201cbir reklam\u0131n yahut kampanyan\u0131n nas\u0131l hedeflendi\u011fine dair manal\u0131 bir fikir edinmek yerine, birtak\u0131m \u00fclkelerdeki kimi reklamlar hakk\u0131nda geni\u015f bir hedefleme bilgisi\u201d sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Bu ekstra bilgi olmadan, reklamlar\u0131n ger\u00e7ekte ne i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve demokrasiyi nas\u0131l etkilediklerini bilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n

Twitter<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Twitter\u2019\u0131n se\u00e7imler \u00fczerindeki tesiri ba\u015fka toplumsal medya mecralar\u0131na k\u0131yasla \u00e7ok daha fazla zira Twitter direkt habere ba\u011fl\u0131 bir platform. Twitter kullan\u0131c\u0131lar\u0131na yap\u0131lacak bir d\u00fczmece haber, \u00fclkenin ulusal s\u00f6ylemi \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck tesirlere sahip oluyor. Facebook \u00fczere, Twitter da siteyi temelsiz haberlerle doldurmaya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n belirlenmesi ve kald\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda b\u00fcy\u00fck ilerleme kaydetti. Lakin, her ne kadar ilerleme kaydedilmi\u015f olsa bile \u2018botlar\u2019 ile gayret Twitter\u2019\u0131n en \u00e7ok vakit harcad\u0131\u011f\u0131 \u015fey.\u00a0Bu bot yaz\u0131l\u0131mlar daima olarak reklam ve ge\u00e7ersiz haber \u00fcretebiliyor\u00a0ve bunun k\u0131sa vadede \u00fcstesinden gelmek g\u00fc\u00e7 \u00fczere g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

WhatsApp<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

En \u00e7ok kullan\u0131c\u0131ya sahip anl\u0131k iletile\u015fme platformu WhatsApp\u2019\u0131n da inan\u0131lmaz bir haber yayma potansiyeli mevcut. Hindistan\u2019da \u00e7ocuk ka\u00e7\u0131rd\u0131klar\u0131 arg\u00fcman edilen 29 ki\u015fi, WhatsApp \u00fczerinden yay\u0131lan uydurma haberler y\u00fcz\u00fcnden lin\u00e7 edilerek \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Brezilya\u2019da ise 120 milyon WhatsApp kullan\u0131c\u0131s\u0131na \u00e7ok sa\u011f partinin aday\u0131 olan Jair Bolsonaro tam 300.000 bildiri g\u00f6nderdi. WhatsApp\u2019ta yay\u0131lan uydurma haberlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ise biraz s\u0131k\u0131nt\u0131. Klasik iletile\u015fme uygulamalar\u0131n\u0131n bilakis WhatsApp, iletilerin i\u00e7eri\u011fini okuyam\u0131yor ve m\u00fcdahale edemiyor.\u00a0<\/p>\n

Snapchat<\/b><\/p>\n

<\/p>\n

Siyasi kampanyalara gelince birinci akl\u0131n\u0131za gelebilecek yerlerden birisi olmayabilir\u00a0ancak Snapchat k\u0131sa m\u00fchlet evvel, \u00e7evrimi\u00e7i reklamverenler i\u00e7in iste\u011fe ba\u011fl\u0131 olmayan bir \u00f6zellik olan politik reklam ar\u015fivini yay\u0131nlad\u0131. Snapchat ile ilgili haberler \u015firket taraf\u0131ndan se\u00e7iliyor, \u00f6zel kanallara g\u00f6nderiliyor ve klasik yay\u0131n ortamlar\u0131yla t\u0131pk\u0131 kalite denetimlerine tabi tutuluyor. \u015eirket, yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7eriklerde FCC standartlar\u0131n\u0131 istekli olarak uyguluyor. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131nca Snapchat, d\u00fczmece haberlerle \u00f6nemli olarak \u00e7aba ediyor.<\/p>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130ngiltere\u2019de bir sonraki se\u00e7im i\u00e7in kampanyalar \u015fimdiden ba\u015flad\u0131. Se\u00e7imin tarihi \u015fimdi net olarak muhakkak de\u011fil, fakat \u00e7evrimi\u00e7i mecralarda …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10707,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[855],"tags":[942,1180,2287,2340,634],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10706"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10706"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10708,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10706\/revisions\/10708"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kutaybilen.com.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}